Açıklık, Bağlam ve Spesifiklik İlkesi
İyi prompt'un üç temel niteliği: belirsizliği yok et, bağlamı zenginleştir, spesifik ol. Pratik örneklerle.
Şükrü Yusuf KAYA
9 dakikalık okuma
Başlangıç
"Açık-Bağlamlı-Spesifik" — promptun mantra'sı#
Üç ilke birleşince LLM, ne istediğini "tahmin etmek zorunda kalmaz". Tahmin = hata; net direktif = doğru cevap.
🎯 Açıklık (Clarity)#
- Bir mesajda bir asıl görev
- Belirsiz zamir yok ("o", "şu", "bu konu")
- Kısa cümleler, az yan tümce
- Kritik bilgileri kalın yaz (markdown)
❌ "Şu sorunu çöz, biraz da düşün ona göre"
✓ "Bu hata mesajını analiz et: [traceback]. 3 olası kök neden listele, en olasıyı işaretle."
📚 Bağlam (Context)#
- Kim olduğun (rol)
- Görevin nereden geldiği (proje, dönem)
- Hedef kitle, başarı kriterleri
- Önceki adımlar, denenmiş çözümler
❌ "Slogan yaz"
✓ "B2B SaaS lansmanı, ICP'miz teknik kurucu, üç ay sonra Türkçe pazara girilecek. 5 slogan; her biri ürünün veri-otomasyon değer önermesini yansıtsın."
🔍 Spesifiklik (Specificity)#
Spesifiklik = niceleyici (sayı, tarih, ölçü) ve niteleyici (sınır, koşul, edebî ton) eklemek.
Sayılar: "Birkaç" → "3"; "kısa" → "100 kelime"; "yakında" → "bu haftaya kadar"
Sınırlar: "Bütçeyi aşmasın" → "TL 5000'i aşmasın, USD 200'ün üstünde olabilir"
Stil: "Eğlenceli" → "30-40 yaş hedefli, mizahi ama dalga geçmeyen, hafif self-deprecating"
Format: "İyi formatta yaz" → "Markdown başlıklar (H2 ve H3), her bölüm 200-300 kelime, kapanışta 3 madde özet"
💡 Açıklık testi
Promptunu okuyup kendine sor: "Bunu başka bir LLM veya stajyer okusa, ek soru sormadan görevi anlayıp yapabilir mi?" Cevap 'hayır' ise daha açık yazman gerek.
❌ "Müşteriye yanıt yaz"
Hangi müşteri? Hangi iletişim kanalı? Sorunu ne?
✓ "Mevcut B2B müşterimiz Acme Inc.'in CTO'su, son güncellemelerden sonra API performans düşüşü bildirdi. Yanıtı e-posta olarak yazıyorum, çözüm yol haritasını netleştirmeli, en geç 1 hafta içinde patch sözü vereceğim."
Üç İlke Birleştiğinde#
✓ Açık = belirsiz zamirsiz, tek görev
✓ Bağlamlı = sen + proje + hedef
✓ Spesifik = sayı + sınır + stil + format
Üçü olmadan ChatGPT "tahmin" eder. Üçü olunca direktif uygular.
Sıradaki ders: Format komutları — liste, tablo, JSON, markdown, CSV.
Sık Sorulan Sorular
Genellikle hayır. Model fazladan bağlamı kullanışlı hale getirir. Ama 5+ paragraflık bağlam veriyorsan, en kritik 3 cümleyi en başa koy. Modeller bağlamın **başında ve sonunda** olan bilgiye daha çok dikkat eder ('lost in the middle' fenomeni).
Yorumlar & Soru-Cevap
(0)Yorum yazmak için giriş yap.
Yorumlar yükleniyor...
İlgili İçerikler
Modül 1: Başlangıç ve Temeller
ChatGPT Nedir? Tarihçe, Evrim ve Bugünün Manzarası
Öğrenmeye BaşlaModül 1: Başlangıç ve Temeller
Hesap Açma ve Plan Karşılaştırması: Free, Plus, Pro, Team, Enterprise
Öğrenmeye BaşlaModül 1: Başlangıç ve Temeller
Arayüz Anatomisi: Her Buton, Menü ve Ayar Açıklamalı
Öğrenmeye BaşlaBağlantılı Pillar Konular