Format Komutları: Liste, Tablo, JSON, Markdown, CSV

Çıktıyı tam istediğin gibi yapılandırma sanatı. 5 format için somut örnekler ve şablonlar.

Şükrü Yusuf KAYA

10 dakikalık okuma

11.05.2026

Başlangıç

Format Komutları: Liste, Tablo, JSON, Markdown, CSV

Format = ÇıktınınKullanışlılığı#

Bilgi doğru ama format yanlışsa kopyala-yapıştır cehennemi yaşarsın. İyi format → direkt veriye / sunum'a / kod'a aktarılabilir.

Bu derste 5 yaygın formatı işliyoruz: Liste, Tablo, JSON, Markdown, CSV.

İstemeli durumlar: hızlı tarama, sıralı adımlar, paralel maddeler.

İstek: "Önerilerini madde madde ver. Her madde max 1 cümle. Numaralandır. En öncelikli üstte. Toplam 5 madde."

Hiyerarşi gerekirse:

İstek: "Bullet kullan, 3 ana madde + her birinin altında 2-3 alt madde."

Sıralama önemliyse:

İstek: "Numaralı liste, sıralama: en önemli → en az önemli."

json

{
  "title": "Top 5 Turkish GenAI Startups",
  "items": [
    {
      "name": "Hazelnut AI",
      "score": 8.5,
      "tags": ["nlp", "turkish", "llm-finetuning"]
    },
    {
      "name": "Crio Labs",
      "score": 7.2,
      "tags": ["computer-vision", "retail"]
    },
    {
      "name": "Glassbox",
      "score": 6.8,
      "tags": ["analytics", "saas"]
    }
  ],
  "summary": {
    "best": "Hazelnut AI",
    "worst": "(no data)"
  }
}

Yukarıdaki schema-direktifi ile elde edilen JSON çıktısı.

💡 JSON için profesyonel hile: 'Sadece JSON, başka açıklama yok'

ChatGPT bazen JSON'dan önce 'İşte istediğin JSON:' diye açıklama ekler. Bu code'una hata olarak yansır. 'Sadece JSON döndür, code block kullanma, açıklama yazma' demek bu hatayı önler. Modül 11'de Structured Outputs ile bunu API seviyesinde garanti edeceğiz.

Bonus formatlar#

Format	Ne zaman?
YAML	Config dosyaları, hiyerarşik özet
Mermaid	Akış diyagramları (flowchart, sequence, gantt)
LaTeX	Akademik metin, formüller
Email (subject + body)	Doğrudan e-posta yapıştırma
Slide outline (Title + bullets + notes)	Sunum slaytları
Tweet thread (1/N format)	Twitter/X post zinciri
Outline (1.1, 1.1.1)	Hiyerarşik döküman planı
Chord-Lyric	Müzik düzenlemesi

Format isteğin ne kadar net = çıktı o kadar yapışkan-hazır.

Bu derste neler öğrendik?#

✓ Format = Çıktının kullanışlılığı ✓ 5 ana format: Liste, Tablo, JSON, Markdown, CSV ✓ JSON için "sadece JSON" direktifi şart ✓ Schema vermek garanti getiri sağlar

Sıradaki ders: Rol atama (Role prompting) — "Sen bir X uzmanısın..."

Yorumlar & Soru-Cevap

(0)

Yorum yazmak için giriş yap.

Yorumlar yükleniyor...

İlgili İçerikler

Modül 1: Başlangıç ve Temeller

Bağlantılı Pillar Konular

Bu yazının bağlandığı pillar konular

Pillar Konusu

Prompt ve Bağlam Mühendisliği

Prompt mühendisliği; büyük dil modelinden tutarlı, doğru ve maliyet-verimli çıktı almak için talimatların, örneklerin, bağlamın ve format kontrolünün bilimsel olarak tasarlandığı uygulamalı disiplindir.