Çok detay verince model 'overthinking' yapmaz mı?

Açıklık, Bağlam ve Spesifiklik İlkesi

İyi prompt'un üç temel niteliği: belirsizliği yok et, bağlamı zenginleştir, spesifik ol. Pratik örneklerle.

Şükrü Yusuf KAYA

9 min read

5/11/2026

Beginner

"Açık-Bağlamlı-Spesifik" — promptun mantra'sı#

Üç ilke birleşince LLM, ne istediğini "tahmin etmek zorunda kalmaz". Tahmin = hata; net direktif = doğru cevap.

🎯 Açıklık (Clarity)#

Bir mesajda bir asıl görev
Belirsiz zamir yok ("o", "şu", "bu konu")
Kısa cümleler, az yan tümce
Kritik bilgileri kalın yaz (markdown)

❌ "Şu sorunu çöz, biraz da düşün ona göre" ✓ "Bu hata mesajını analiz et: [traceback]. 3 olası kök neden listele, en olasıyı işaretle."

📚 Bağlam (Context)#

Kim olduğun (rol)
Görevin nereden geldiği (proje, dönem)
Hedef kitle, başarı kriterleri
Önceki adımlar, denenmiş çözümler

❌ "Slogan yaz" ✓ "B2B SaaS lansmanı, ICP'miz teknik kurucu, üç ay sonra Türkçe pazara girilecek. 5 slogan; her biri ürünün veri-otomasyon değer önermesini yansıtsın."

🔍 Spesifiklik (Specificity)#

Spesifiklik = niceleyici (sayı, tarih, ölçü) ve niteleyici (sınır, koşul, edebî ton) eklemek.

Sayılar: "Birkaç" → "3"; "kısa" → "100 kelime"; "yakında" → "bu haftaya kadar"

Sınırlar: "Bütçeyi aşmasın" → "TL 5000'i aşmasın, USD 200'ün üstünde olabilir"

Stil: "Eğlenceli" → "30-40 yaş hedefli, mizahi ama dalga geçmeyen, hafif self-deprecating"

Format: "İyi formatta yaz" → "Markdown başlıklar (H2 ve H3), her bölüm 200-300 kelime, kapanışta 3 madde özet"

💡 Açıklık testi

Promptunu okuyup kendine sor: "Bunu başka bir LLM veya stajyer okusa, ek soru sormadan görevi anlayıp yapabilir mi?" Cevap 'hayır' ise daha açık yazman gerek.

❌ "Müşteriye yanıt yaz"

Hangi müşteri? Hangi iletişim kanalı? Sorunu ne?

✓ "Mevcut B2B müşterimiz Acme Inc.'in CTO'su, son güncellemelerden sonra API performans düşüşü bildirdi. Yanıtı e-posta olarak yazıyorum, çözüm yol haritasını netleştirmeli, en geç 1 hafta içinde patch sözü vereceğim."

Üç İlke Birleştiğinde#

✓ Açık = belirsiz zamirsiz, tek görev ✓ Bağlamlı = sen + proje + hedef ✓ Spesifik = sayı + sınır + stil + format

Üçü olmadan ChatGPT "tahmin" eder. Üçü olunca direktif uygular.

Sıradaki ders: Format komutları — liste, tablo, JSON, markdown, CSV.

Frequently Asked Questions

Genellikle hayır. Model fazladan bağlamı kullanışlı hale getirir. Ama 5+ paragraflık bağlam veriyorsan, en kritik 3 cümleyi en başa koy. Modeller bağlamın **başında ve sonunda** olan bilgiye daha çok dikkat eder ('lost in the middle' fenomeni).

Yorumlar & Soru-Cevap

(0)

Yorum yazmak için giriş yap.

Yorumlar yükleniyor...

Pillar topics this article maps to

Pillar Topic

Prompt and Context Engineering