SQL Sorgu Yazımı ve Açıklama

ChatGPT ile doğal dilden SQL'e, mevcut sorguyu açıklama, optimizasyon ve hata bulma.

Şükrü Yusuf KAYA

10 dakikalık okuma

11.05.2026

Orta

SQL = "Veri sorma dili"#

ChatGPT SQL üretiminde son derece güçlü. 4 ana kullanım:

Doğal dilden SQL'e — "Şu soruyu cevaplayan sorgu yaz"
SQL'i açıkla — "Bu sorgu ne yapıyor adım adım"
Optimize — "Bu sorgu yavaş, nasıl hızlandırırım"
Hata — "Bu sorgu hata veriyor, ne yanlış"

text

Aşağıdaki tablo şemama göre SQL sorguları yazacağım. Her sorguyu yazmadan önce bu şemayı hatırla.
 
```sql
-- USERS
id BIGINT PRIMARY KEY
email TEXT UNIQUE
created_at TIMESTAMPTZ
country TEXT
plan TEXT  -- 'free' | 'plus' | 'pro' | 'team' | 'enterprise'
 
-- ORDERS
id BIGINT PRIMARY KEY
user_id BIGINT REFERENCES users(id)
amount_tl NUMERIC(10,2)
status TEXT  -- 'pending' | 'paid' | 'refunded'
created_at TIMESTAMPTZ
currency TEXT  -- 'TL' | 'USD' | 'EUR'
 
-- PRODUCTS
id BIGINT PRIMARY KEY
sku TEXT UNIQUE
name TEXT
category TEXT
price_tl NUMERIC(10,2)
 
-- ORDER_ITEMS
order_id BIGINT REFERENCES orders(id)
product_id BIGINT REFERENCES products(id)
quantity INT
unit_price_tl NUMERIC(10,2)
```
 
Şimdi her sorgu için:
1. SELECT yaz (PostgreSQL syntax)
2. Adım adım Türkçe açıkla
3. Performance ipucu (index var mı, JOIN sırası vs.)

SQL şema bağlamı — bir kez ver, sonra her sorgu için ona referans.

Prompt:

Soru: "Geçen ayın 'pro' planlı kullanıcılarının ortalama sipariş sayısı nedir?"

ChatGPT yanıt:

SELECT
  AVG(order_count) AS avg_orders_per_user
FROM (
  SELECT
    u.id,
    COUNT(o.id) AS order_count
  FROM users u
  LEFT JOIN orders o ON o.user_id = u.id
    AND o.created_at >= DATE_TRUNC('month', NOW() - INTERVAL '1 month')
    AND o.created_at <  DATE_TRUNC('month', NOW())
  WHERE u.plan = 'pro'
  GROUP BY u.id
) t;

⚠️ ChatGPT SQL'de hayal görür

Şema vermezsen ChatGPT sütun adı uydurur (column 'user_age' diye yazar — sende öyle bir sütun yok). Şemayı her zaman ver. Custom Instructions'a koymak veya Custom GPT yapmak en sağlam yol (Modül 9).

Özet#

✓ SQL: doğal dil → SQL, açıklama, optimize, hata düzeltme ✓ Şemayı her zaman ver — uydurma kolon riski ✓ EXPLAIN ANALYZE çıktısı vermek = doğru optimize önerisi ✓ Hangi DB'ye (PostgreSQL, MySQL, SQLite) yazacağını belirt — syntax değişebilir

Sıradaki ders: İstatistiksel testler ve yorumlama.

Yorumlar & Soru-Cevap

(0)

Yorum yazmak için giriş yap.

Yorumlar yükleniyor...

İlgili İçerikler

Modül 1: Başlangıç ve Temeller

SQL = "Veri sorma dili"#

Özet#

Yorumlar & Soru-Cevap

İlgili İçerikler

ChatGPT Nedir? Tarihçe, Evrim ve Bugünün Manzarası

Hesap Açma ve Plan Karşılaştırması: Free, Plus, Pro, Team, Enterprise

Arayüz Anatomisi: Her Buton, Menü ve Ayar Açıklamalı