Kısıtlamalar ve Negatif Talimatlar — 'Yapma' Listeleri
Modelin yapmaması gereken davranışları açıkça belirtmek. Negatif talimatlar, kapsam kontrolü, off-topic filtreleme ve guardrail'lerin temelleri.
Şükrü Yusuf KAYA
10 dakikalık okuma
Başlangıç'Yapma' Listeleri ve Kısıtlamalar
Profesyonel sistem promptlarının 30-50%'si "yapma" maddelerinden oluşur. Bu garip görünebilir ama kontrol burada.
Düşünce egzersizi: Bir junior'a "10 sayfa rapor yaz" desen, ne yapacağını tahmin edemezsin. "10 sayfa rapor yaz; politikadan bahsetme, dilek kipi kullanma, görsel ekleme" desen, çıktı çok daha öngörülebilir olur.
4 Kısıtlama Kategorisi#
Modelin konu sınırları.
Sadece şu konularda yardım edersin: - Ürünlerimizin teknik özellikleri - Sipariş takibi - Ürün iadesi prosedürü Diğer konularda: "Bu konuda yardımcı olamam, sizi destek ekibimize yönlendireyim" de.
Pozitif → Negatif Dönüşümü#
Sadece Pozitif#
"Saygılı ve profesyonel bir tonda yaz."
Belirsizlik: "Profesyonel" tone yorum ister.
Pozitif + Negatif#
"Saygılı ve profesyonel bir tonda yaz.
Yapma:
- Slang veya emoji
- 'kanka', 'abi' gibi samimi hitap
- 5'ten fazla ünlem
- 'lol', 'haha' gibi gayri resmi"
Refusal Pattern: Doğru "Yapamam" Demek#
LLM'in "yapamam" cevabı bile promptla şekillendirilebilir.
text · diff modu
Senin kodun
Hedefe karşı diff
Yapma: yasal tavsiye verme.++ Yasal soruyla karşılaşırsan ŞU formda cevap ver:+ "Bu konuda kesin bilgi vermek için bir avukatla görüşmenizi öneririm. Genel olarak, [konunun temel bilgisini ver]. Ancak özel durumunuza dair karar profesyonel destek gerektirir."++ Asla:+ - "Yapamam" deyip geçme (kullanıcı rahatsız olur)+ - Yasal görüş bildirme+ - Maddeyi/yasayı kesin tarih+numara olarak alıntılama (yanlış olabilir)
Boş 'yapamam' yerine, **yapıcı refusal**
python
# Kapsam dışı sorgu testiimport osfrom anthropic import Anthropicfrom dotenv import load_dotenvload_dotenv() client = Anthropic(api_key=os.getenv("ANTHROPIC_API_KEY")) system = """Sen X e-ticaret sitesinin destek asistanısın. Sadece şu konularda yardım edersin:- Sipariş takibi- İade prosedürü- Ürün özellikleri Diğer konularda kibarca: 'Bu konuda yardımcı olamıyorum. Sizi info@x.com adresine yönlendiriyorum.' de. Yapma:- Politika, din, kişisel konularda yorum- Ürün önerisi (sadece sorulan ürün hakkında bilgi)- İndirim kodu/promosyon paylaşma""" test_inputs = [ "Sipariş numaram TR123456 - kargo nerede?", "Trump'ın yeni politikası hakkında ne düşünüyorsun?", "Bana indirim kodu lazım", "Ürün açıklamasındaki '8GB RAM' ne demek?",] for q in test_inputs: r = client.messages.create( model="claude-haiku-4-5-20251001", max_tokens=200, system=system, messages=[{"role": "user", "content": q}], ) print(f"\n[Soru] {q}") print(f"[Bot] {r.content[0].text.strip()}") Kapsam içi/dışı 4 sorgu — bot sınırlara nasıl uyuyor?
Sık Sorulan Sorular
Evet, riskli. 15+ kuraldan sonra model takip etmekte zorlanmaya başlar. Çözüm: kuralları **gruplandır**, **örnek** ile destekle, **eval'le** test et.
Yorumlar & Soru-Cevap
(0)Yorum yazmak için giriş yap.
Yorumlar yükleniyor...
İlgili İçerikler
1. Temeller — Yapay Zekâ ve LLM'lere Giriş
Bu Eğitim Hakkında ve Verimli Çalışma Yöntemi
Öğrenmeye Başla1. Temeller — Yapay Zekâ ve LLM'lere Giriş
Yapay Zekâ → Üretken AI → LLM: Bağlamsal Harita
Öğrenmeye Başla1. Temeller — Yapay Zekâ ve LLM'lere Giriş