Zincirleme Düşünme (Chain of Thought) Nedir?
Chain of thought nedir? Zincirleme düşünme, dil modelinin bir soruyu adım adım düşünerek yanıtladığı akıl yürütme yöntemidir. Ne zaman gerekli, ne zaman gereksiz?
30 dkPrompt
123 yazı
Kavram Açıklayıcıları
Bir terimi sıfırdan, örnekle ve Türkçe karşılığıyla anlamak — tanımdan uygulamaya.
Tanım
- Kavram
- Kavram açıklayıcısı, bir yapay zeka teriminin ne anlama geldiğini tek cümlelik bir tanımla açan, ardından nasıl çalıştığını, ne zaman kullanıldığını ve sık karıştırıldığı kavramlardan farkını Türkçe olarak netleştiren referans yazıdır.
Konuya göre daralt
Güncel
Son yayınlananlar
Kullanım Senaryosu (Use Case) Nedir? Nasıl Tanımlanır?
Kullanım senaryosu nedir? Bir aktörün belirli bir tetikleyiciyle, tanımlı girdiden ölçülebilir bir çıktıya ulaştığı, başarı ölçütü ve kapsam netliği olan iş problemi tanımıdır.
30 dkSenaryolar
Kuantizasyon Nedir? Model Boyutunu Küçültmenin Bedeli
Kuantizasyon nedir? Kuantizasyon, bir modeli daha az bitle temsil ederek bellek tasarrufu ve hız sağlayan, karşılığında ölçülebilir bir kalite kaybı getiren model sıkıştırma tekniğidir.
30 dkLLM
AI Okuryazarlığı Nedir? Herkesin Bilmesi Gerekenler
Yapay zeka okuryazarlığı nedir? AI'ın ne yapıp ne yapamadığını, sınırlarını ve çıktısını doğrulamayı anlayan temel bilgi seviyesidir; teknik uzmanlık değil, herkes için ai becerisidir.
33 dkPrompt
Gecikme (Latency) Nedir? Kullanıcı Deneyimine Etkisi
LLM gecikme nedir? İlk token süresi (TTFT), token başına süre, akış ve kullanıcı algısı: yanıt süresini belirleyen bileşenler ve kabul edilebilir eşikler.
30 dkLLMOps
Dijital Olgunluk Nedir? Değerlendirme Boyutları
Dijital olgunluk nedir? Bir kurumun teknolojiyi, veriyi, yeteneği ve kültürü ne ölçüde iş değerine çevirebildiğini gösteren, boyutlar üzerinden ölçülen bir yetkinlik düzeyidir.
30 dkStrateji
GPU Nedir? Kurumsal AI'da Neden Gerekir?
GPU nedir? GPU, binlerce çekirdeğiyle paralel hesaplama yapan ve yapay zeka donanımının kalbini oluşturan işlemcidir. VRAM, CPU GPU farkı ve çıkarım eğitim farkı bu rehberde.
30 dkLLM
Multimodal Model Nedir? Görüntü ve Metni Birlikte İşlemek
Multimodal model nedir? Görüntü, metin ve sesi tek bir modelde birlikte işleyen yapay zeka modeli. Vision model, belge anlama, OCR farkı ve kullanım senaryoları.
30 dkLLM
Few-Shot Prompting Nedir? Örnekle Yönlendirme
Few shot prompting nedir? Modele isteğinizi birkaç örnekle gösterip yönlendirme tekniğidir. Kaç örnek vermeli, örnekler nasıl seçilir, zero shot farkı bu rehberde.
30 dkPrompt
Egemen AI Nedir? Veri Egemenliği ve Model Bağımsızlığı
Egemen yapay zeka (sovereign AI) nedir? Verinin, modelin ve altyapının denetimini dışa bağımlı kalmadan elde tutma; veri egemenliği ve model bağımsızlığı.
6 dkYönetişim
AB AI Yasasında Yüksek Riskli AI Sistemi Nedir?
AB AI Yasasında yüksek riskli AI sistemi nedir? Risk sınıfları, Ek III listesi, uygunluk değerlendirmesi ve yükümlülükler net tablo ve SSS ile açıklanıyor.
6 dkYönetişim
Prompt Mühendisliği Nedir? Kurumsal Kullanımda Temel İlkeler
Prompt mühendisliği nedir? Dil modelinden istenen çıktıyı almak için talimatın bilinçli tasarımı: rol, görev, bağlam verme, kısıt ve çıktı formatı katmanları.
6 dkPrompt
Veri Kalitesi Nedir? 6 Boyut, Ölçüm ve Yapay Zeka Etkisi
Veri kalitesi nedir? Veri kalitesi, verinin kullanım amacına uygunluğunu belirleyen doğruluk, bütünlük, tutarlılık, güncellik, teklik ve geçerlilik gibi boyutların toplamıdır. Bu rehber: net tanım, altı kalite boyutu, ölçüm metrikleri, veri temizleme süreci, yapay zeka ve RAG projelerine etkisi, yaygın hatalar ve sık sorulan sorular.
11 dkRAG
Veri Yönetişimi Nedir? Bileşenler, KVKK ve Yapay Zeka
Veri yönetişimi nedir? Veri yönetişimi, bir kurumdaki verinin sahipliğini, kalitesini, güvenliğini ve kullanım kurallarını tanımlayan politika ve süreçler bütünüdür. Bu rehber: net tanım, veri yönetimi ile farkı, temel bileşenler, KVKK boyutu, yapay zeka projelerindeki rolü, uygulama adımları ve sık sorulan sorular.
12 dkYönetişim
DPO (Direct Preference Optimization) Nedir? RLHF'e Daha Yalın Bir Alternatif
DPO, LLM'leri insan tercihlerine ayrı ödül modeli ve RL olmadan hizalar. Kayıp sezgisi, beta, tercih verisi, RLHF karşılaştırması, KVKK ve Türkçe örnek.
14 dkLLM
ISO/IEC 42001 Nedir? Yapay Zeka Yönetim Sistemi Sertifikasyonu Rehberi
ISO 42001 nedir? Yapay zeka yönetim sistemi (AIMS) standardı, Annex A kontrolleri, sertifikasyon süreci, EU AI Act uyumu ve Türkiye'deki durum bu rehberde.
32 dkYönetişim
Yapay Zeka Yol Haritası Nedir? Kurumsal Uygulama Rehberi
Yapay zeka yol haritası nedir? Yapay zeka yol haritası, bir kurumun iş hedeflerinden yola çıkarak yapay zeka kullanım senaryolarını önceliklendirdiği, olgunluk modeliyle mevcut durumunu ölçtüğü ve genellikle 12 aylık bir plan olarak somutlaştırdığı stratejik belgedir. Bu rehber: net tanım, neden gerekli, nasıl hazırlanır, olgunluk modeli, use-case önceliklendirme, yapay zeka stratejisiyle ilişkisi, sık yapılan hatalar ve SSS.
12 dkStrateji
AI Engineer (Yapay Zeka Mühendisi) Nedir? Beceriler, Kariyer Yolu ve Maaş
AI engineer nedir? AI Engineer (yapay zeka mühendisi), hazır temel modelleri ve API'leri kullanarak yapay zeka özelliklerini gerçek uygulamalara entegre eden mühendistir. Bu rehber: net tanım, ml engineer farkı, gerekli beceriler, kariyer yolu, maaş aralığı, Türkiye ekosistemi, sınırlar ve sık sorulan sorular.
12 dkPrompt
Çapraz Entropi (Cross Entropy) Nedir? Sınıflandırma Kaybı Rehberi
Çapraz entropi nedir? Çapraz entropi (cross entropy), bir modelin tahmin ettiği olasılık dağılımı ile gerçek etiket arasındaki farkı ölçen bir kayıp fonksiyonudur. Bu rehber: net tanım, entropi ile ilişkisi, softmax ile bağlantısı, ikili ve çok sınıflı çapraz entropi, sınıflandırma kaybı olarak neden standart olduğu, gerçek dünya örnekleri ve sık sorulan sorular.
11 dkStrateji
SMOTE Nedir? Dengesiz Veride Azınlık Sınıfı Çözümü
SMOTE nedir? SMOTE (Synthetic Minority Over-sampling Technique), dengesiz veri kümelerinde azınlık sınıfına ait yeni ve sentetik örnekler üreterek sınıf dengesizliğini gideren bir aşırı örnekleme yöntemidir. Bu rehber: net tanım, SMOTE neden gerekli, nasıl çalışır, varyantları, gerçek dünya ve Türkiye örnekleri, sınırları ve sık sorulan sorular.
10 dkStrateji
Olabilirlik (Likelihood) Nedir?
Likelihood nedir? Olabilirlik (likelihood), gözlemlenmiş veriyi sabit tutup bir modelin parametrelerini değiştirdiğimizde, o parametrelerin veriyi ne kadar iyi açıkladığını ölçen fonksiyondur. Bu rehber: net tanım, olasılık farkı, maksimum olabilirlik, log-likelihood, parametre tahmini, yapay zeka bağlantısı ve sık sorulan sorular.
11 dkStrateji
Çoklu Ajan Sistemi (Multi-Agent) Nedir?
Çoklu ajan sistemi nedir? Çoklu ajan sistemi (multi-agent system), her biri kendi rolüne sahip birden fazla yapay zeka ajanının, bir görevi paylaşarak ve birbiriyle iletişim kurarak birlikte çözdüğü mimaridir. Bu rehber: net tanım, tek ajandan farkı, nasıl çalışır, ajan orkestrasyonu, görev paylaşımı, LangGraph ve CrewAI, Türkiye örnekleri, KVKK, sınırlar ve sık sorulan sorular.
12 dkAjanlar
Yüz Tanıma Nedir? Biyometrik Doğrulama ve KVKK Rehberi
Yüz tanıma nedir? Yüz tanıma, bir görüntüdeki insan yüzünü sayısal bir imzaya dönüştürüp kayıtlı yüzlerle karşılaştırarak kimliği belirleyen biyometrik doğrulama teknolojisidir. Bu rehber: net tanım, yüz tanıma nasıl çalışır, yüz tespiti ile farkı, kullanım türleri, güvenlik uygulamaları, KVKK boyutu, sınırları ve sık sorulan sorular.
12 dkYönetişim
YOLO Nedir? Gerçek Zamanlı Nesne Tespiti Rehberi
YOLO nedir? YOLO (You Only Look Once), bir görüntüdeki nesneleri tek bir sinir ağı geçişinde konumlandırıp sınıflandıran, gerçek zamanlı nesne tespiti mimarisidir. Bu rehber: net tanım, YOLO neden önemli, nasıl çalışır, bounding box ve grid mantığı, yolo sürümleri, Türkiye'den sektör örnekleri, KVKK, benzer kavram karşılaştırması ve sık sorulan sorular.
12 dkSenaryolar
Tam dizin
Bu kümedeki 123 yazının tamamı
Formata göre gruplanmış; her grup içinde en yeniden eskiye.
RAG ve Bilgi Erişimi9
- Veri Kalitesi Nedir? 6 Boyut, Ölçüm ve Yapay Zeka EtkisiKavram
- Semantik Arama Nedir? Anlamsal Arama ve Embedding RehberiKavram
- Yapay Zeka Halüsinasyonu Nedir? Nedenleri ve Önleme YollarıKavram
- Vektör Veritabanı Nedir? Anlamsal Arama ve Embedding RehberiKavram
- Reranker Nedir? Erişim Kalitesini Yükselten İkinci Aşama RehberiKavram
- GraphRAG Nedir? Vektör RAG ile Hibrit Mimari KararıKavram
- Chunking (Belge Bölümleme) Nedir?Kavram
- Embedding Nedir? Türkçe Modellerle Semantik Arama RehberiKavram
- RAG Nedir? Kurumsal Bilgi Erişimi İçin Kapsamlı Türkçe RehberKavram
LLM ve Model Teknolojileri28
- Kuantizasyon Nedir? Model Boyutunu Küçültmenin BedeliKavram
- GPU Nedir? Kurumsal AI'da Neden Gerekir?Kavram
- Multimodal Model Nedir? Görüntü ve Metni Birlikte İşlemekKavram
- DPO (Direct Preference Optimization) Nedir? RLHF'e Daha Yalın Bir AlternatifKavram
- Stable Diffusion Nedir? Açık Kaynak Görsel Üretim Modeli RehberiKavram
- Ollama Nedir? Yerel LLM Çalıştırma RehberiKavram
- Metin Özetleme Nedir? Çıkarımsal ve Soyutlayıcı Özetleme RehberiKavram
- LoRA Nedir? Parametre Verimli İnce Ayar RehberiKavram
- LLM Gözlemlenebilirliği Nedir? Üretim İzleme ve Tracing RehberiKavram
- LLM Değerlendirme (Eval) Nedir? Ölçüm, Metrik ve Yöntemler RehberiKavram
- Llama Nedir? Meta'nın Açık Ağırlıklı Yapay Zeka Modeli RehberiKavram
- Transformer Mimarisi Nedir? Modern Yapay Zekanın TemeliKavram
- Gemini Nedir? Google'ın Multimodal Yapay Zeka ModeliKavram
- DeepSeek Nedir? Açık Kaynak Akıl Yürütme Modeli RehberiKavram
- Claude Nedir? Anthropic'in Yapay Zeka Asistanı RehberiKavram
- RLHF Nedir? İnsan Geri Bildiriminden Pekiştirmeli Öğrenme RehberiKavram
- Context Window (Bağlam Penceresi) Nedir?Kavram
- Açık Kaynak LLM Nedir? Yerel Kurulum, Lisanslama ve Llama RehberiKavram
- Pekiştirmeli Öğrenme Nedir? Ödül, Ajan ve Çevre RehberiKavram
- GPU (Grafik İşlemci) Nedir?Kavram
- GPT Nedir? Generative Pre-trained Transformer RehberiKavram
- Fine-Tuning (İnce Ayar) Nedir?Kavram
- Derin Öğrenme Nedir? Yapay Sinir Ağları ve Katmanlı MimariKavram
- Üretken Yapay Zeka (Generative AI) Nedir? Nasıl Çalışır ve Nerede Kullanılır?Kavram
- Token Nedir? Yapay Zekada Tokenizasyon ve Maliyet İlişkisiKavram
- LLM Nedir? Büyük Dil Modelleri Çalışma Prensibi ve 2026 KarşılaştırmasıKavram
- FLUX.1 Nedir? 2026 Black Forest Labs Görsel Modeli Türkçe Derin Teknik RehberKavram
- Claude AI Nedir, Nasıl Kullanılır? Anthropic'in Yapay Zeka Asistanı için Kapsamlı Türkçe Rehber 2026Kavram
Yapay Zeka Ajanları8
- Çoklu Ajan Sistemi (Multi-Agent) Nedir?Kavram
- Function Calling (Fonksiyon Çağırma) Nedir?Kavram
- Deep Research (Derin Araştırma) Nedir?Kavram
- Computer Use (Bilgisayar Kullanımı) Nedir?Kavram
- AI Agent (Yapay Zeka Ajanı) Nedir? Bileşenleri ve Çalışma MantığıKavram
- Agentic AI Nedir? AI Agent Sistemleri Kurumsal Süreçlerde Nasıl Kullanılır?Kavram
- MCP (Model Context Protocol) Nedir? Kurumsal Agent Entegrasyonları RehberiKavram
- AI Agent Nedir? Otonom Yapay Zeka Mimarileri 2026 — Uçtan Uca Kapsamlı RehberKavram
Prompt Mühendisliği11
- Zincirleme Düşünme (Chain of Thought) Nedir?Kavram
- AI Okuryazarlığı Nedir? Herkesin Bilmesi GerekenlerKavram
- Few-Shot Prompting Nedir? Örnekle YönlendirmeKavram
- Prompt Mühendisliği Nedir? Kurumsal Kullanımda Temel İlkelerKavram
- AI Engineer (Yapay Zeka Mühendisi) Nedir? Beceriler, Kariyer Yolu ve MaaşKavram
- Sistem Promptu Nedir? LLM Davranışını Belirleyen Gizli TalimatKavram
- Prompt Injection Nedir? LLM Güvenliğinin En Kritik AçığıKavram
- Chain of Thought (Düşünce Zinciri) Nedir?Kavram
- Guardrail (Güvenlik Bariyeri) Nedir?Kavram
- Prompt (İstem) Nedir? Etkili Prompt Yazmanın TemelleriKavram
- Prompt Engineering (İstem Mühendisliği) Nedir? Teknikler ve ÖrneklerKavram
LLMOps ve Üretime Alma3
AI Yönetişimi ve Uyum18
- Egemen AI Nedir? Veri Egemenliği ve Model BağımsızlığıKavram
- AB AI Yasasında Yüksek Riskli AI Sistemi Nedir?Kavram
- Veri Yönetişimi Nedir? Bileşenler, KVKK ve Yapay ZekaKavram
- ISO/IEC 42001 Nedir? Yapay Zeka Yönetim Sistemi Sertifikasyonu RehberiKavram
- Yüz Tanıma Nedir? Biyometrik Doğrulama ve KVKK RehberiKavram
- Yapay Zekada Önyargı (Bias) Nedir? Veri Önyargısı, Adillik ve Ayrımcılık RiskiKavram
- Sorumlu Yapay Zeka Nedir? Etik İlkeler, Şeffaflık ve Hesap VerebilirlikKavram
- Ses Klonlama Nedir? Yapay Zeka ile Ses Kopyalama RehberiKavram
- Kişisel Veri Nedir? KVKK, Türleri ve Yapay Zeka Çağında KorunmasıKavram
- GDPR Nedir? Avrupa Veri Koruma Tüzüğü ve KVKK Farkı RehberiKavram
- KVKK Uyumlu Yapay Zeka Nedir? Kurumsal Uyum ve Veri Koruma RehberiKavram
- EU AI Act Nedir? Avrupa Yapay Zeka Yasası RehberiKavram
- AI Governance (Yapay Zeka Yönetişimi) Nedir? Kurumsal Çerçeve Nasıl Kurulur? (Tam Rehber)Kavram
- Veri Anonimleştirme Nedir? KVKK, Yöntemler ve Yapay ZekaKavram
- Yapay Zeka Danışmanlığı Nedir? Kurumsal Rehber ve SüreçKavram
- KVKK Nedir? Kişisel Verilerin Korunması ve Yapay Zeka Uyumu RehberiKavram
- Yapay Zeka Nedir? 2026 Türkçe Kapsamlı RehberKavram
- Chief AI Officer (CAIO) Türkiye Playbook: CAIO mu, CTO+ mı, CDO mu? Hangi Modelde Hangi Roller?Kavram
Kurumsal AI Stratejisi27
- Dijital Olgunluk Nedir? Değerlendirme BoyutlarıKavram
- Yapay Zeka Yol Haritası Nedir? Kurumsal Uygulama RehberiKavram
- Çapraz Entropi (Cross Entropy) Nedir? Sınıflandırma Kaybı RehberiKavram
- SMOTE Nedir? Dengesiz Veride Azınlık Sınıfı ÇözümüKavram
- Olabilirlik (Likelihood) Nedir?Kavram
- Random Forest Nedir? Karar Ağaçlarından Topluluk Öğrenmesine RehberKavram
- Konuşma Tanıma (ASR) Nedir?Kavram
- Kestirimci Bakım Nedir? Yapay Zeka ile Arıza Tahmini RehberiKavram
- Karar Ağacı Nedir? Makine Öğrenmesinde Sınıflandırma ve Regresyon RehberiKavram
- Hizalama (Alignment) Nedir? Yapay Zekayı İnsan Değerleriyle UyumlamaKavram
- GEO (Generative Engine Optimization) Nedir?Kavram
- Dijital İkiz Nedir? Sanal Kopya, Simülasyon ve Kestirimci Bakım RehberiKavram
- Difüzyon Modeli Nedir? Görsel Üretiminin Arkasındaki MekanizmaKavram
- Bilgi Grafiği (Knowledge Graph) Nedir? Varlık, İlişki ve Ontoloji RehberiKavram
- Açıklanabilir Yapay Zeka (XAI) Nedir?Kavram
- Anomali Tespiti Nedir? Aykırı Değer ve Sapma Yakalama RehberiKavram
- AI Overviews Nedir? Google Üretken Sonuçlar ve SEO EtkisiKavram
- Veri Madenciliği Nedir? Örüntü Keşfi ve Yöntemler RehberiKavram
- Veri Bilimi Nedir? Kapsam, Süreç ve İş Değeri RehberiKavram
- Veri Analitiği Nedir? Türleri, Süreci ve Kurumsal KullanımıKavram
- Duygu Analizi (Sentiment Analysis) Nedir? Metinden Duygu Çıkarma RehberiKavram
- Dijital Dönüşüm Nedir? Kurumsal Yol Haritası ve Yapay Zeka RehberiKavram
- Deepfake Nedir? Yapay Zeka ile Sahte Video ve Ses RehberiKavram
- Büyük Veri (Big Data) Nedir? 5V, Hadoop ve Veri Gölü RehberiKavram
- Algoritma Nedir? Tanım, Algoritma Örnekleri ve Akış ŞemasıKavram
- AGI (Yapay Genel Zeka) Nedir? İnsan Seviyesi Zeka TartışmasıKavram
- Üretken Yapay Zekâ Nedir? Kurumlar İçin Gerçek Fırsatlar, Sınırlar ve Yanlış BeklentilerKavram
Kullanım Senaryoları10
- Kullanım Senaryosu (Use Case) Nedir? Nasıl Tanımlanır?Kavram
- YOLO Nedir? Gerçek Zamanlı Nesne Tespiti RehberiKavram
- OCR (Optik Karakter Tanıma) Nedir?Kavram
- Microsoft Copilot Nedir? Kurumsal Yapay Zeka Asistanı RehberiKavram
- Lojistik Regresyon Nedir? Sınıflandırma ve Sigmoid Fonksiyonu RehberiKavram
- RPA (Robotik Süreç Otomasyonu) Nedir?Kavram
- Otomasyon Nedir? Türleri, İş Akışı Otomasyonu ve RPA RehberiKavram
- ChatGPT Nedir? Nasıl Çalışır ve Nasıl Kullanılır?Kavram
- Chatbot (Sohbet Robotu) Nedir? Kural Tabanlı Bottan LLM Chatbot'aKavram
- Computer Vision (Bilgisayarlı Görü) Nedir? Görüntü İşleme ve Nesne Tespiti RehberiKavram
AI Yetkinliği ve Eğitim6
- Overfitting (Aşırı Öğrenme) Nedir? Genelleme ve Regularizasyon RehberiKavram
- K-Means Kümeleme Nedir? Denetimsiz Öğrenmede Segmentasyon RehberiKavram
- Yapay Zeka Okuryazarlığı Nedir? Kurumlar ve Bireyler İçin RehberKavram
- Kurumsal Yapay Zeka Eğitimi Nedir? Kapsamlı RehberKavram
- Yapay Sinir Ağı Nedir? Nöron, Katman ve Öğrenme RehberiKavram
- Makine Öğrenmesi Nedir? Çalışma Mantığı, Türleri ve ÖrneklerKavram
Diğer formatlar
Saha Notları
Danışmanlık ve eğitim sahasında gerçekten yaşanmış durumlar; teorinin uygulamada nerede çatladığı.
Karşılaştırma ve Karar Yazıları
“Hangisini seçmeliyim?” sorusuna kriter tablosu ve net bir karar kuralıyla cevap.
Uygulama Rehberleri
Adım adım uygulanabilir yol; her adımın ön koşulu, çıktısı ve tipik tuzağı.
Analiz ve Görünüm Yazıları
Gündemdeki gelişmenin ardındaki veri ve kurumsal karşılığı — manşet değil sonuç.
Derinlemesine İncelemeler
Yüzeysel tanıtımın ötesi: mimari kararlar, üretim desenleri ve ölçülmüş sonuçlar.
Derlemeler ve Listeler
Bir alandaki seçenekleri tek yerde, aynı kriterle taranmış hâlde görmek.
Makaleler
Bir konunun serbest biçimde, derinlemesine ele alınışı.