510 yazıdan 265–288 arası gösteriliyor, en yeniden eskiye.
Metin özetleme nedir? Metin özetleme, uzun bir metnin ana fikrini ve önemli bilgilerini koruyarak onu daha kısa bir biçime indirgeyen doğal dil işleme görevidir. Bu rehber: net tanım, çıkarımsal özetleme ile soyutlayıcı özetleme farkı, LLM ile özetleme nasıl çalışır, doküman analizi kullanımı, KVKK, sınırlar ve sık sorulan sorular.
LoRA nedir? LoRA (Low-Rank Adaptation, düşük ranklı uyarlama), büyük bir dil modelinin tüm ağırlıklarını değiştirmek yerine yanına küçük ve eğitilebilir matrisler ekleyerek modeli uyarlayan parametre verimli ince ayar yöntemidir. Bu rehber: net tanım, LoRA nasıl çalışır, QLoRA ve varyantlar, adapter mantığı, fine-tuning maliyeti, tam ince ayarla karşılaştırma, Türkiye örnekleri ve sık sorulan sorular.
LLM gözlemlenebilirliği nedir? LLM gözlemlenebilirliği, bir dil modeli uygulamasının her isteğini uçtan uca izleyip prompt, yanıt, gecikme, maliyet ve kaliteyi görünür kılan pratiktir. Bu rehber: net tanım, neden gerekli, tracing nasıl çalışır, Langfuse ve OpenTelemetry, üretim izleme metrikleri, değerlendirme, KVKK ve sık sorulan sorular.
LLM değerlendirme nedir? LLM değerlendirme (eval), bir büyük dil modelinin veya LLM tabanlı uygulamanın çıktılarının doğruluk, tutarlılık ve güvenlik açısından sistematik olarak ölçülmesidir. Bu rehber: net tanım, neden önemli, değerlendirme metrikleri, llm as a judge, benchmark, ragas, offline ve online eval, KVKK, sık sorulan sorular.
Llama nedir? Llama, Meta tarafından geliştirilen ve model ağırlıkları herkese açık şekilde yayımlanan bir büyük dil modeli (LLM) ailesidir. Bu rehber: net tanım, Llama nasıl çalışır, açık ağırlıklı model ne demek, sürümleri ve varyantları, yerel LLM olarak çalıştırma, Llama lisansı, kurumsal ve Türkiye kullanım örnekleri, KVKK, kapalı modellerle karşılaştırma ve sık sorulan sorular.
Konuşma tanıma nedir? Konuşma tanıma (ASR, Automatic Speech Recognition), bir cihazın veya yazılımın konuşulan sesi otomatik olarak yazılı metne dönüştürmesini sağlayan yapay zeka teknolojisidir. Bu rehber: net tanım, ASR nasıl çalışır, speech to text ile ilişkisi, Whisper gibi modeller, kelime hata oranı, çağrı merkezi analizi, KVKK ve sık sorulan sorular.
Kişisel veri nedir? Kişisel veri, kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek bir kişiye ilişkin her türlü bilgidir. Bu rehber: net tanım, kişisel veri neden önemli, KVKK kapsamı, özel nitelikli kişisel veri, veri işleme, aydınlatma yükümlülüğü, yapay zeka ve LLM'lerle ilişkisi, sınırlar ve sık sorulan sorular.
Kestirimci bakım nedir? Kestirimci bakım (predictive maintenance), makinelerden toplanan sensör verisini yapay zeka ile analiz ederek bir ekipmanın ne zaman arızalanacağını önceden tahmin eden ve bakımı tam zamanında planlayan yaklaşımdır. Bu rehber: net tanım, nasıl çalışır, arıza tahmini, sensör verisi ve zaman serisi analizi, önleyici bakımdan farkı, sektör örnekleri, bakım maliyeti ve sık sorulan sorular.
Karar ağacı nedir? Karar ağacı, veriyi bir dizi evet/hayır sorusuyla dallara ayırarak sınıflandırma veya regresyon yapan, kural tabanlı ve yorumlanabilir bir makine öğrenmesi modelidir. Bu rehber: net tanım, karar ağacı nasıl çalışır, bilgi kazancı ve gini, budama, aşırı öğrenme, random forest ile ilişki, Türkiye'den sektör örnekleri ve sık sorulan sorular.
K-Means nedir? K-Means kümeleme, etiketsiz veriyi birbirine benzeyen K adet gruba ayıran denetimsiz makine öğrenmesi algoritmasıdır. Bu rehber: net tanım, K-Means nasıl çalışır, elbow yöntemi ile K seçimi, merkez noktası mantığı, müşteri segmentasyonu örnekleri, K-Means ile hiyerarşik kümeleme farkı, sınırları ve sık sorulan sorular.
Transformer nedir? Transformer mimarisi, bir metni sözcük sözcük değil, tüm parçaları aynı anda ve birbirleriyle ilişkileri üzerinden işleyen, attention mekanizması temelli bir yapay zeka mimarisidir. Bu rehber: net tanım, attention mekanizması, enkoder dekoder yapısı, pozisyonel kodlama, LLM mimarisiyle ilişkisi, gerçek dünya örnekleri, sınırlar ve sık sorulan sorular.
Alignment nedir? Hizalama (alignment), bir yapay zeka sisteminin hedeflerini, davranışlarını ve çıktılarını insanların gerçek niyeti ve değerleriyle uyumlu hâle getirme çabasıdır. Bu rehber: net tanım, neden önemli, nasıl çalışır (RLHF ve anayasal yapay zeka), değer uyumu, yapay zeka güvenliği, ödül hilesi, Türkiye ve kurumsal örnekler, ilgili kavramlarla karşılaştırma ve sık sorulan sorular.
GEO nedir? GEO (Generative Engine Optimization), bir içeriğin ChatGPT, Perplexity ve Gemini gibi üretken yapay zeka motorlarının yanıtlarında kaynak olarak alıntılanma olasılığını artırmaya yönelik optimizasyon disiplinidir. Bu rehber: net tanım, GEO nasıl çalışır, seo farkı, alıntılanabilirlik, ai asistan görünürlüğü, llms.txt, Türkiye örnekleri ve sık sorulan sorular.
Gemini nedir? Gemini, Google'ın metin, görsel, ses ve kodu tek bir modelde işleyebilen multimodal yapay zeka model ailesidir. Bu rehber: net tanım, Gemini nasıl çalışır, model varyantları, gemini özellikleri, Workspace entegrasyonu, ChatGPT ile karşılaştırma, KVKK ve sık sorulan sorular.
GDPR nedir? GDPR (General Data Protection Regulation), Avrupa Birliği'nde kişisel verilerin işlenmesini düzenleyen ve AB'deki kişilere hizmet veren tüm kurumları bağlayan kapsamlı veri koruma tüzüğüdür. Bu rehber: net tanım, GDPR nasıl çalışır, temel ilkeler, KVKK farkı, unutulma hakkı, uyum yükümlülükleri, yapay zeka ile ilişkisi ve sık sorulan sorular.
Function calling nedir? Function calling (fonksiyon çağırma), bir dil modelinin doğal dildeki isteği anlayıp önceden tanımlı bir fonksiyonu hangi argümanlarla çağıracağını yapılandırılmış JSON çıktısı olarak üretmesidir. Bu rehber: net tanım, neden gerekli, nasıl çalışır, json şema, araç kullanımı, api entegrasyonu, MCP ile ilişki, güvenlik ve sık sorulan sorular.
Dijital ikiz nedir? Dijital ikiz (digital twin), fiziksel bir varlığın ya da sürecin, gerçek zamanlı sensör verisiyle sürekli güncellenen sanal kopyasıdır. Bu rehber: net tanım, dijital ikiz nasıl çalışır, IoT verisi ile bağlantısı, simülasyon ve kestirimci bakım, dijital ikiz türleri, üretim optimizasyonu, Türkiye ve sektör örnekleri, sınırlar ve sık sorulan sorular.
Difüzyon modeli nedir? Difüzyon modeli, saf gürültüden başlayıp adım adım gürültü giderme uygulayarak anlamlı bir görsel, ses veya veri üreten bir üretken yapay zeka modelidir. Bu rehber: net tanım, difüzyon modeli nasıl çalışır, ileri ve geri süreç, latent uzay, Stable Diffusion, görsel üretimi örnekleri, GAN ile farkı, sınırlar ve sık sorulan sorular.
DeepSeek nedir? DeepSeek, Çinli bir araştırma şirketi tarafından geliştirilen, düşük maliyetli eğitim ve MoE mimarisiyle öne çıkan bir açık kaynak LLM ve akıl yürütme modeli ailesidir. Bu rehber: net tanım, DeepSeek nasıl çalışır, MoE mimarisi, akıl yürütme modeli mantığı, açık kaynak LLM olmanın anlamı, kurumsal kullanım, KVKK, diğer modellerle karşılaştırma ve sık sorulan sorular.
Deep research nedir? Deep Research (derin araştırma), bir yapay zeka ajanının bir soruyu kendi başına çok adımlı araştırmaya bölüp onlarca kaynağı gezerek okuduğu ve bulguları kaynak gösterilmiş tek bir rapora sentezlediği bir çalışma biçimidir. Bu rehber: net tanım, nasıl çalışır, ajan tabanlı arama, kaynak sentezi, rapor üretimi, normal aramayla farkı, sınırları ve sık sorulan sorular.
Computer use nedir? Computer use (bilgisayar kullanımı), bir yapay zeka modelinin ekran görüntüsünü görüp fare ve klavyeyi kullanarak bir bilgisayarı tıpkı bir insan gibi çalıştırabilmesidir. Bu rehber: net tanım, ekran anlama, nasıl çalışır, tarayıcı ajanı ve görev otomasyonu, ajan güvenliği, KVKK, agentic AI ile ilişki, sınırlar ve sık sorulan sorular.
Claude nedir? Claude, Anthropic tarafından geliştirilen, büyük dil modeli tabanlı bir yapay zeka asistanıdır. Bu rehber: net tanım, Claude nasıl çalışır, model aileleri, claude kullanım alanları, ChatGPT ile karşılaştırma, güvenli yapay zeka yaklaşımı, KVKK ve sık sorulan sorular.
Chain of thought nedir? Chain of Thought (düşünce zinciri), bir dil modelinin nihai cevabı vermeden önce ara adımları yazarak akıl yürütmesini sağlayan bir istem tekniğidir. Bu rehber: net tanım, neden işe yarar, nasıl çalışır, few-shot ve zero-shot CoT, akıl yürütme modeli ilişkisi, karmaşık problem çözme örnekleri, sınırlar ve sık sorulan sorular.
Bilgi grafiği nedir? Bilgi grafiği (knowledge graph), gerçek dünyadaki varlıkları (kişi, yer, ürün, kavram) ve bunlar arasındaki ilişkileri, makinenin sorgulayabileceği bir ağ olarak modelleyen yapıdır. Bu rehber: net tanım, varlık ve ilişki, ontoloji, nasıl çalışır, GraphRAG, arama motorları ve yapay zeka bağlantısı, kurumsal bilgi yönetimi, Türkiye örnekleri ve sık sorulan sorular.