15 yazı
Yapay zeka nedir? Yapay zeka (AI), makinelerin insan benzeri öğrenme, akıl yürütme, algılama ve karar verme yeteneklerini taklit etmesini sağlayan disiplinler bütünüdür. Bu rehber 2026 itibarıyla AI'ın tanımını, türlerini, çekirdek teknolojilerini, sektörel uygulamalarını ve Türkiye'ye özgü düzenleyici çerçeveyi tek bir referansta toplar.
Chrome'un 15 yıllık hakimiyetinden sonra browser kategorisi gerçekten kırılıyor. ChatGPT Atlas, Perplexity Comet ve Dia üçünü de bir hafta kullandım: agent mode kullanım senaryoları, Türkçe arama kalitesi, KVKK riski, sekme yönetimi, performans ve Türk kullanıcıları için kim için hangisi mantıklı — uçtan uca karar rehberi.
ChatGPT Search haftalık 800M kullanıcıya ulaştı, tüm aramaların %18'i artık LLM tabanlı. Generative Engine Optimization (GEO), markaların ChatGPT, Perplexity, Gemini ve Google AI Overviews'ta atıf kaynağı olarak yer almasını sağlayan yeni nesil organik görünürlük disiplinidir. Bu rehber: GEO vs SEO vs AEO farkları, 7 teknik temel (Schema, E-E-A-T, ilk 200 kelime, comparison tables, citation frequency, entity consistency, multi-format), 50+ maddelik audit checklist, ölçüm araçları (LLMrefs, Profound, Otterly) ve Türk B2B SaaS vakası.
Trendyol/Hepsiburada satıcısı veya kendi e-ticaret sitesine sahip Türk marka iseniz: ürün linkinizden 30 saniyelik mobil-optimize reklam videosu üreten uçtan uca AI pipeline. Pika 2.2 + Runway Gen-4 + HeyGen + ElevenLabs + Suno kombosuyla 1 video $3-8 maliyet, ajans alternatifine kıyasla 60-100x tasarruf. Meta Advantage+ entegrasyonu, 9:16 dikey format, KVKK + lipsync sorunları ve gerçek Trendyol satıcı vaka çalışması.
Sora 2, Veo 3, Runway Gen-4 ve Kling 2.6 — 2026'nın 4 büyük AI video modelini Kapadokya balonu, e-com ürün reklamı, karakter tutarlılığı, Türkçe lip-sync ve parkour aksiyon olmak üzere 5 aynı prompt ile test ettim. Fiyat, audio sync, karakter tutarlılığı, Türk e-com kullanımı, OpenAI Sora API shutdown haberi ve Çinli alternatifler (Hailuo, Vidu, Seedance) dahil 25+ kaynaklı kapsamlı saha raporu.
Claude Code (Anthropic), Cursor (Composer 2.5) ve Windsurf (Cascade) — 2026 Mayıs itibarıyla üç büyük AI kod asistanı. SWE-bench Verified ve SWE-bench Pro skorları, fiyatlandırma (Pro $20, Max $200, Cursor Business $40, Windsurf Pro $15), agent modları, hybrid setup önerileri ve Türk yazılım ekipleri için adopsiyon rehberi.
Model Context Protocol (MCP) ile Claude Code, Cursor ve VS Code'u kurumsal araçlara nasıl bağlarsınız? GitHub, Linear, Slack, PostgreSQL, Salesforce, BigQuery, Figma, Notion, Confluence ve Filesystem entegrasyonları için adım adım kurulum, prompt örnekleri, token maliyetleri ve TypeScript ile özel MCP server yazma rehberi.
Naive RAG'ın 6 ölümcül zayıflığı 2026'da agentic RAG ile tamamen çözülüyor. LangGraph v0.4 state-graph mimarisi üzerinde plan/reflect/verify döngülü, hibrit retrieval'lı, claim-verification'lı üretim RAG'ı: Klarna, LinkedIn, Uber'in kullandığı mimari, KVKK uyumlu Türk bankası vakası ve maliyet-gecikme tradeoff'larıyla.
2026 itibarıyla en güçlü üç açık ağırlık LLM ailesi — DeepSeek (V3 + R1), Qwen (2.5 + 3) ve Meta Llama (4) — detaylı karşılaştırma. Mimari (MoE vs dense), benchmark (MMLU, HumanEval, GSM8K), Türkçe performans, lisans (MIT vs Apache vs Llama Community), maliyet (self-hosted vs API), donanım (VRAM, GPU), fine-tune dostluğu, ekosistem (Hugging Face, vLLM, Ollama), KVKK / veri egemenliği için avantajlar. Türk şirketleri için kullanım senaryoları.
Google Gemini Advanced ve OpenAI ChatGPT Plus'ın 2026 sürümlerinin detaylı head-to-head karşılaştırması. Model erişimi (Gemini 3 vs GPT-5), multimodal özellikler (Veo 3 vs Sora 2, Imagen 3 vs DALL-E 3), uzun bağlam (2M vs 256K), Türkçe akıcılık, voice, Workspace entegrasyonu, NotebookLM, Gem vs Custom GPT, mobil deneyim, KVKK uyumu boyutlarında 10+ tablo. Türk profesyonel için 6 senaryo bazlı net tavsiye.
AI arama motorlarının üç bayrak ürününü detaylı karşılaştıran Türkçe rehber. Perplexity Pro/Enterprise, ChatGPT Search (Browse), Google AI Mode (eski SGE) — model seçimi, kaynak gösterimi, derin araştırma, Türkçe destek, fiyat, API, mobil, KVKK boyutlarında 10 farklı karşılaştırma. AEO/GEO için içerik üreticileri açısından stratejik analiz, klasik Google arama ile karşılaştırma ve Türk kullanıcı için pratik seçim rehberi.
2026'nın iki bayrak AI modeli — Anthropic Claude Opus 4.7 ve OpenAI GPT-5 — head-to-head detaylı karşılaştırma. Mimari ve eğitim felsefesi farkları (Constitutional AI vs RLHF), benchmark sonuçları (MMLU, HumanEval, GSM8K, hallucination), Türkçe performans, kod yazma, akıl yürütme, uzun bağlam (1M vs 256K), multimodal, agent / tool use / MCP, maliyet, gecikme, güvenlik ve alignment. Use-case bazlı kazanan analizi.
Multimodal AI alanının 2026 itibarıyla en kapsamlı Türkçe rehberi. Vision-Language modeller (CLIP, GPT-5 Vision, Claude Opus 4.7 Vision, Gemini 3), ses modelleri (Whisper, ElevenLabs, Suno), video modelleri (Sora 2, Veo 3, Kling), unified multimodal mimari (cross-attention, modality fusion), eğitim verileri, kurumsal use-case'ler (tıbbi görüntü, otonom araç, içerik üretimi, deepfake tespiti), KVKK + telif hakkı, 3 anonim Türk şirketi vaka çalışması, 2026-2030 öngörüleri.
AI Agent'ların 2026'da nasıl çalıştığını, hangi mimarilerin neyi çözdüğünü, Türk şirketleri için ne anlama geldiğini uçtan uca açıklayan ultra kapsamlı bir referans. ReAct, multi-agent, MCP, tool use, computer use, browser agent'lar, LangGraph / AutoGen / CrewAI / Claude Code framework'leri, üretim endişeleri, eval, güvenlik, KVKK uyumu ve 3 anonim Türk şirketi vaka çalışması.
Retrieval-Augmented Generation (RAG) sistemlerinin tasarımı, ölçeklendirilmesi ve KVKK uyumlu üretime alınması için kapsamlı referans rehber. Türkçe embedding modeli seçimi, vektör DB karşılaştırması, chunking stratejileri, hybrid search, re-ranking, hallucination kontrolü, eval harness ve 3 anonim Türk şirketi vaka çalışması ile uçtan uca üretim mimarisi.