9 yazı
AP2, imzalı mandalar, ACP ile ilişkisi ve Türkiye'de BDDK/KVKK bağlamında agentic ticareti; e-ticaret işletmelerinin ne yapması gerektiğini sahadan anlatıyorum.
Sovereign cloud nedir? Egemen bulut; veri egemenliği ve veri ikametgahını güvence altına alan mimaridir. Regüle sektörler ve KVKK için AI mimarisi rehberi.
BDDK'nın Şubat 2026'da ~30 banka ve 100 CIO ile tanıttığı AI Safe Testing and Validation Environment (AI Sandbox), KKB ortak test altyapısı, EU AI Act'in kredi skorlamayı high-risk olarak sınıflandırması ve Türk bankalarının kredi skorlama, fraud detection, AML ve çağrı merkezi use case'leri için uçtan uca uyum rehberi — gerçek vaka çalışmalarıyla.
Anthropic'in Multi-Agent Research sisteminde Orchestrator-Worker Pattern tek-agent Claude Opus 4.x'i internal research eval'inde %90.2 farkla geçti. Bu rehber: lead agent + paralel subagent mimarisi, structured artifact handoff, planner-generator-evaluator döngüsü, Claude Agent SDK ile .claude/agents/ implementasyonu, cost cap, deadlock, CrewAI/LangGraph/AutoGen karşılaştırması ve Türk hukuk firmasında contract analysis vakası.
Anthropic'in Kasım 2024'te açık-kaynak olarak başlattığı Model Context Protocol (MCP), 2026'ya gelindiğinde 5.000'i aşkın sunucu, OpenAI–Google–Microsoft–Salesforce adopsiyonu ve Wikipedia sayfasıyla yapay zeka entegrasyonunun 'USB-C'si oldu. Bu rehber MCP'nin üç primitive'i, transport katmanı, OAuth 2.1, kendi MCP server'ını yazma, güvenlik riskleri ve Türk şirketleri için Yargıtay/BIST/KVKK MCP fırsatlarını uçtan uca anlatır.
Self-hosted LLM ile API arasındaki kurumsal karar matrisi: ~500M token/gün break-even hesabı, H100/H200/B200 GPU maliyeti, quantization etkisi, KVKK + BDDK + ITAR/EAR kısıtları, AI sovereignty stratejisi ve 3 anonim Türk sektör vakası (bankacılık, sağlık, KOBİ) ile hibrit yaklaşımın tasarımı. Türk şirketleri için 2026 referans rehberi.
Türkçe açık kaynak LLM ekosisteminin 2026 fotoğrafı: Trendyol-LLM, Cosmos-Llama, KanarYa, Kumru AI, TÜBİTAK BİLGEM yerli model ve T3 AI Baykar savunma modeli. MMLU-TR, TUMLU benchmarkları, lisans, tokenization farkı, VRAM ihtiyacı, self-host gereksinimleri ve hangi modeli hangi use-case için seçmeniz gerektiğine dair detaylı karar rehberi.
Prompt engineering öldü, context engineering doğdu. Anthropic'in %90 maliyet düşüren prompt caching'i, GPT-5.5'in 272K input eşiği, Claude Opus 4.7'nin 1M context'i ve agent runtime state mimarisi 2026'da AI mühendisliğini yeniden yazıyor. Türkçe için token verimliliği, KVKK uyumlu state stores, Don't Break the Cache prensibi.
Naive RAG'ın 6 ölümcül zayıflığı 2026'da agentic RAG ile tamamen çözülüyor. LangGraph v0.4 state-graph mimarisi üzerinde plan/reflect/verify döngülü, hibrit retrieval'lı, claim-verification'lı üretim RAG'ı: Klarna, LinkedIn, Uber'in kullandığı mimari, KVKK uyumlu Türk bankası vakası ve maliyet-gecikme tradeoff'larıyla.