60 yazı
SFT, DPO ve RFT arasındaki farkları ve her birini ne zaman kullanacağınızı sahadan anlatıyorum: gösterimden ödüle uzanan ince ayar kararı ve KVKK notları.
RAG sistemlerini ölçmenin dört temel metriği: faithfulness, answer relevancy, context precision ve recall. RAGAS ile değerlendirme, eşikler ve bağlam güveni.
Ağustos 2026 itibarıyla öndeki büyük dil modellerini kurumsal alıcı gözüyle karşılaştırıyorum: yetenek, maliyet, gecikme ve KVKK veri yerleşimi ekseninde pratik seçim.
Kırılgan elle yazılmış promptların ötesine geçmek: meta-prompting ve DSPy ile programatik, ölçüye dayalı otomatik prompt optimizasyonunun pratik rehberi.
Üretimde LLM maliyetini kontrol etmenin en güçlü kaldıraçları: token ekonomisi, prompt caching, semantic cache ve model yönlendirme. 2026 fiyat hamleleriyle örneklerle.
Saf vektör arama tam kelimeleri kaçırır, saf anahtar kelime araması anlamı. RAG'de BM25 ve vektör aramayı RRF ve contextual retrieval ile birleştirmenin pratik rehberi.
Avrupa Komisyonu'nun GPAI sağlayıcılarına karşı denetim ve ceza yetkileri 2 Ağustos 2026'da yürürlüğe girdi. Türk şirketleri için pratik yol haritası ve KVKK bağlantısı.
Durumsuz LLM çağrıları ajanlar için yetmez. Kısa/uzun süreli bellek, epizodik-semantik-prosedürel hafıza ve KVKK Etken Yapay Zeka rehberi ışığında pratik mimari.
RAG kurmak kolay, güvenilir olduğunu kanıtlamak zor. Getirme/üretim metrikleri, RAGAS ile referanssız değerlendirme, OpenTelemetry span’leri ve başarılı çıktı başına maliyet.
Prompt engineering artık sanat değil mühendislik. DSPy ile otomatik optimizasyon, eval-odaklı iş akışı, yapılandırılmış çıktı, prompt zincirleme ve Türkçe’ye özgü değerlendirme.
Çıkarım artık YZ maliyetinin %55-80’i. Model yönlendirme, önbellekleme, kuantizasyon ve asıl metrik: başarılı çıktı başına maliyet. Bir LLM FinOps çerçevesi ve Türkiye kur bağlamı.
Agentic AI’nin değeri zekâda değil, otonomiyi disiplinli yönetmekte. Beş seviyeli otonomi merdiveni, ROI ve risk dengesi, insan-döngüde eşikler ve CTO/CDO değerlendirme çerçevesi.
Ağustos 2026 frontier manzarası: SWE-bench Verified’de başabaş, SWE-bench Pro’da ayrışma. Hangi işe hangi model, benchmark okuryazarlığı ve Türkçe performans kriteri.
“Fine-tuning mü RAG mı?” yanlış ikilem. 2026 sırası: Prompt → RAG → Fine-tune → Distill. LoRA/QLoRA, küçük dil modelleri, distilasyon ve KVKK-hassas self-host kararı.
2 Ağustos 2026 itibarıyla EU AI Act GPAI yaptırım yetkileri ve Madde 50 şeffaflık kuralları devrede. Türk şirketleri için ne değişti, kim kapsamda ve 90 günlük eylem listesi.
2026 ajan protokol yığını: MCP araçlar, A2A ajanlar arası koordinasyon için. Her protokolün getirdiği saldırı yüzeyi, OWASP agentic riskleri ve kurumsal güvenlik kontrolleri.
E-ticarette YZ öneriden eyleme geçti. Konuşmasal ticaret, otonom satın alma, ROI rakamları ve Türkiye’de 1 Ağustos 2026 reklam mevzuatı ile KVKK uyumu.
2026 RAG artık doğrusal değil. Adaptif yönlendirme, agentic getir-düşün-getir döngüsü, beş üretim deseni ve en yüksek getirili müdahale: hibrit getirme + reranker.
MIT NANDA: kurumsal YZ pilotlarının %95'i P&L etkisi üretmiyor. ROI ölçümü üretkenlikten gelire kayıyor. CTO/CDO'lar için değer odaklı çerçeve.
2026'da 'özellik olarak vektör' kazanıyor: PostgreSQL + pgvector çoğu senaryoya yetiyor. Üç mimari eşik, değerlendirme tuzakları ve seçim kriterleri.
2026'da prompt mühendisliği ölmüyor, bağlam mimarisine evriliyor. Bağlam orkestrasyonu, adaptif prompting, iş akışı mühendisliği ve Türkçe'ye özel özen.
Token fiyatları %80 düştü ama faturalar büyüyor. Yönlendirme, önbellekleme, toplu işleme ve prompt disipliniyle maliyeti kontrol altına almanın yolları.
Değişen bilgi için RAG, kararlı davranış için fine-tuning; çoğu zaman ikisi birlikte. LoRA neden varsayılan, RFT ne zaman, küçük modeller ve KVKK avantajı.
2 Ağustos 2026'da Komisyon'un GPAI yaptırım yetkileri yürürlükte. Cezalar 15M€/%3'e çıkıyor; Türkiye'den AB pazarına dokunan şirketler için pratik uyum yol haritası.
2026'da işler tek ajanla değil, uzman ajanların orkestrasyonuyla yürüyor. Altı üretim deseni, MCP/A2A standartları ve maliyet-hata ayıklama-yönetişim üçlüsü.
Temmuz 2026'da üç büyük sağlayıcı yeni sınır modelleri çıkardı. Kurumsal kullanım açısından karşılaştırma, çok-model stratejisi ve doğru seçim rehberi.
Getirmeyi ajanın döngüsüne alan agentic RAG, bağlam mühendisliğiyle token kullanımını %19-53 düşürüyor. Üretimde işleyen desenler ve karar çerçevesi.
Müşteriler artık niyetini ajanlara iletip alışverişi başlatıyor. Öneri sistemleri, operasyonel etki ve Türk e-ticaretinin agentic çağa hazırlık rehberi.
Pilotlar üretime geçmiyor mu? AI CoE'yi neden ve nasıl kuracağınızı, agentic iş gücü yönetişimini ve Türkiye'de KVKK/yetenek/bütçe boyutunu sahadan anlatıyorum.
Sentetik veri fine-tuning'in veri darboğazını çözdü. Üretim yöntemlerini, pratik reçeteyi, model çöküşü riskini ve Türkçe veri kıtlığını sahadan anlatıyorum.
Metin RAG belgelerdeki tablo, grafik ve düzeni kaçırır. Multimodal RAG mimarilerini (ColPali, görsel gömme), değerlendirmeyi ve KVKK'yı sahadan anlatıyorum.
Uzun bağlam ile artık yüzlerce örneği prompt'a koyabiliyoruz. Many-shot'u, fine-tuning'e karşı takasları, prompt caching'i ve Türkçe pratikleri sahadan anlatıyorum.
Self-hosted LLM'de fatura ve gecikme servis katmanından gelir. PagedAttention, sürekli gruplama, speculative decoding ve niceleme ile kat kat verim; sahadan.
Hukukta yapay zeka benimsemesi ikiye katlandı. Sözleşme incelemeyi, halüsinasyonu RAG ile kontrolü, insan yargısını ve KVKK'yı sahadan anlatıyorum.
En iyi model diye bir şey yok. Ağustos 2026 manzarasını, benchmark tuzağını ve kendi işiniz için doğru modeli seçmenin çerçevesini sahadan anlatıyorum.
2 Ağustos 2026'da yürürlüğe giren EU AI Act Madde 50 şeffaflık kurallarını, chatbot ifşasını, deepfake işaretlemeyi ve KVKK kesişimini sahadan anlatıyorum.
Testte %90 olan ajan üretimde %70'e düşüyor. Güvenilirlik boşluğunu, pass^k'yi, LLM-yargıç önyargılarını ve üretim için değerlendirme çerçevesini sahadan anlatıyorum.
AP2, imzalı mandalar, ACP ile ilişkisi ve Türkiye'de BDDK/KVKK bağlamında agentic ticareti; e-ticaret işletmelerinin ne yapması gerektiğini sahadan anlatıyorum.
2026 vektör veritabanı rehberi: Pinecone, Weaviate, Qdrant, Milvus, pgvector karşılaştırma tablosu, karar çerçevesi, maliyet, KVKK ve 'önce pgvector' tavsiyesi.
Çalışanlar çoktan şirket verisini onaysız yapay zeka araçlarına yapıştırıyor. Yasaklamak neden işe yaramaz, yönetişim odaklı yaklaşım ve KVKK üretken YZ rehberi.
RAG doğruluğunu artırmanın yolu hibrit arama: BM25 ve vektörü RRF ile birleştirip cross-encoder reranker eklemek. Rakamlar, mimari ve Türkçe ipuçları.
İmalatta yapay zekânın 2026'daki dört ROI alanı, PoC'den üretime geçiş, sentetik veri, ROI hesabı ve Türk imalatçısı için KVKK/EU AI Act notlarıyla sahadan yol haritası.
Temmuz 2026'da iki haftaya beş büyük model sığdı. Kullanım senaryosuna göre model seçimi, karşılaştırma tablosu ve KVKK ile EU AI Act odaklı kurumsal seçim çerçevesi.
DSPy ile elle prompt yazmaktan programlanabilir pipeline'lara geçiş: signature, module, optimizer kavramları, kod örnekleri, metrik tanımı, Türkçe görev ve KVKK-uyumlu üretim.
DPO, LLM'leri insan tercihlerine ayrı ödül modeli ve RL olmadan hizalar. Kayıp sezgisi, beta, tercih verisi, RLHF karşılaştırması, KVKK ve Türkçe örnek.
Ajan belleği 2026'da bağlam penceresinden ayrı bir katman. Kısa/uzun vadeli bellek, Letta, Mem0, Cognee ve KVKK uyumlu üretim tasarımı ele alınıyor.
Qdrant, Pinecone, Weaviate, Milvus ve pgvector'ı ölçek, gecikme, hibrit arama ve KVKK açısından karşılaştırdık. 2026 karar akışı, tablo ve seçim kontrol listesi.
2026'da tek bir en iyi model yok: GPT-5.6, Claude Opus 4.8, Fable 5, Gemini 3.1 ve açık modelleri işe göre eşleştirme, çok modelli routing ve KVKK rehberi.
Hasar otomasyonu, underwriting, dolandırıcılık tespiti ve poliçe RAG'i. Sigortacılıkta yapay zekanın kullanım alanları ve yüksek riskli otomatik kararlarda KVKK.
1 milyon token çağında RAG mı uzun bağlam mı? Hibrit mimari, BM25 + vektör, RRF, reranking, bağlamsal getirme ve KVKK açısından doğru seçimin pratik rehberi.
Üretimde prompt'lar canlı yazılım varlıklarıdır. Registry, anlamsal versiyonlama, değerlendirme, gözlemlenebilirlik, geri alma ve KVKK/EU AI Act uyumu.
SFT, DPO/ORPO/KTO ve RFT/GRPO'yu elinizdeki veriye göre seçin. 2026 ince ayar rehberi: yöntem tablosu, RAG karşılaştırması, KVKK ve proje kontrol listesi.
LLM faturasını düşürmenin üç katmanı: model, sistem ve uygulama. Prompt caching, model routing, batching ve Türkiye'ye özgü kur ve KVKK riskleri.
Shadow AI 2026'da çalışanların çoğunun günlük gerçeği. Yasaklamak geri teper: keşif oyun kitabı, risk tablosu, 30/60/90 plan, KVKK ve AB AI Act rehberi.
2 Ağustos 2026'da GPAI yaptırım yetkileri devreye giriyor. Türk şirketleri için kapsam, sağlayıcı-dağıtıcı ayrımı, şeffaflık ödevleri ve somut uyum kontrol listesi.
AI ajanlarında kısa ve uzun vadeli bellek mimarisi: vektör DB, özet tamponları, çürütme politikaları, ACE döngüsü, arıza modları ve KVKK uyumu için pratik saha rehberi.
Hangisi değil 'hangisi bana uyar' sorusu. Gerçek kıyaslama verileri, karar çerçevesi, recall-gecikme dengesi ve KVKK/veri konumu. Sentetik kıyaslamalar yalan söyler.
RAG sisteminizin gerçek kalitesini dört temel metrikle ölçün: faithfulness, answer relevance, context precision ve recall. Ragas, LLM-as-a-judge ve Türkçe zorlukları.
Gartner'ın deyişiyle context engineering in, prompt out. Rol nasıl evrildi, hâlâ işe yarayan desenler (CoT, few-shot) ve kurumsal ölçekte bağlam yönetimi.
Gözlemlenebilirlik artık üretim ön koşulu. İzleme ve değerlendirme farkı, halüsinasyon tespiti, LangSmith/Langfuse/MLflow ve KVKK için barındırma seçenekleri.