Cursor Editor Türkçe Rehberi 2026: Sıfırdan İleri Düzey Kapsamlı El Kitabı

Özet (TL;DR)

Tek cümlelik cevap: Cursor, AI-first VS Code fork — 30 saniyede VS Code geçişi, Cursor Tab inline lider, Composer multi-file edit ve Cursor Agent ile Türk geliştiricilere en güçlü tek araç.

• Cursor, Anysphere'in 2023 Mart'ta piyasaya sürdüğü, VS Code fork u üzerine kurulu AI-first kod editörü. 2026 itibarıyla $2.6B değerleme, ~3M aktif kullanıcı.
• VS Code'dan tam ayar/extension/keybindings import desteği — geçiş 30 saniye. Mevcut VS Code workflowu kaybolmaz, üzerine AI eklenir.
• Üç temel güç: (1) Cursor Tab — sektörün en iyi inline multi-line completion, (2) Composer (Cmd+I) — natural dil ile multi-file edit, (3) Cursor Agent — background otonom kodlama.
• Model seçimi geniş: Claude Opus 4 / Sonnet 4.6, GPT-5, Gemini 3, DeepSeek V3, Grok 3, custom (BYO API key). Default Sonnet 4.6 (hızlı + kaliteli + uygun fiyat).
• @ mention sistemi powerful: @Files (belirli dosyalar), @Codebase (semantic repo search), @Docs (library docs), @Web (web search), @Git (commit/diff), @Past Chats (önceki sohbetler).
• Fiyat: Hobby Free (50 hızlı premium istek), Pro $20 (500 hızlı + sınırsız Cursor Tab), Business $40 (Privacy Mode default + admin).

Tanım

Cursor

Anysphere şirketinin 2023 Mart'ta piyasaya sürdüğü, Microsoft Visual Studio Code fork'u üzerine kurulu AI-first kod editörü. Native AI özellikler: Cursor Tab (akıllı inline completion), Composer (multi-file edit), Cursor Agent (background otonom kodlama), MCP entegrasyonu, multi-model seçimi. 2025 Mayıs'ta $2.6B değerleme.

Cursor, "AI olarak VS Code üstüne eklenmiş extension" değil, AI mimari edit deneyimi etrafında yeniden tasarlanmış bir IDE'dir. Bu fark kritik:

• AI komutları Cmd+K ile dosya içinde, Cmd+I ile global → IDE'nin merkezinde
• @ mention sistemi — bağlam ekleme native
• Multi-model seçimi — istediğin modeli seç
• Background agent — paralel çalışan otonom asistan

2.1 İndirme

cursor.com/download → işletim sistemi seç:

• macOS (Intel + Apple Silicon)
• Windows (x64)
• Linux (.deb, .rpm, .AppImage)

2.2 VS Code'dan Geçiş (30 Saniye)

<howto-steps data-title="VS Code dan Cursor a Geçiş" data-steps='[{"title":"Cursor i aç","detail":"İlk açılışta Setup Wizard çalışır."},{"title":"VS Code Settings Import","detail":"Wizard ekranında VS Code ayarlarını import et seçeneği gelir. Onayla."},{"title":"Keybindings","detail":"VS Code keybindings'in otomatik kopyalanır. Cmd+P, Cmd+Shift+P, Cmd+S — aynı."},{"title":"Extensions","detail":"VS Code extensionlarınız Cursor'da çoğunluğu uyumlu. Bazı extension'lar (Live Share, Remote-SSH) tam çalışır."},{"title":"Anthropic/OpenAI hesap","detail":"Settings > Account > Sign in (Anysphere hesabı, Google/GitHub ile sign-up)"},{"title":"İlk proje","detail":"File > Open Folder, mevcut bir repoyu aç. Tab tuşuna basarak Cursor Tab i dene."}]'>

2.3 Free vs Pro Karar

Tier Karşılaştırma

Tier	Fiyat	Özellik
Hobby (Free)	$0	50 hızlı premium istek/ay, 200 yavaş, ücretsiz Cursor Small modeli
Pro	$20/ay	Sınırsız Cursor Tab + Sonnet 4.6, 500 hızlı premium istek (Opus 4, GPT-5), sınırsız yavaş, Bug Bounty
Business	$40/kullanıcı/ay	Pro + Privacy Mode default, SAML SSO, admin dashboard, audit log

Tavsiye: Hobby'de 1 hafta dene, ciddi kullanıyorsan Pro'ya geç.

3.1 Layout

• Sol: Activity Bar (Explorer, Search, Source Control, vb.)
• Sol panel: Dosya gezinti / Chat
• Merkez: Editor (dosyalar)
• Sağ: Composer / Agent
• Alt: Terminal / Output / Problems / Debug Console

3.2 Kritik Kısayollar

Cursor Klavye Kısayolları

Kısayol	İşlev
Cmd+K	Inline AI edit (mevcut seçimi düzenle)
Cmd+I	Composer aç (multi-file edit)
Cmd+L	AI Chat aç (sağ panel)
Cmd+P	File picker
Cmd+Shift+P	Command palette
Tab	Cursor Tab completion kabul
Esc	Cursor Tab reddet
Cmd+J	Terminal toggle
Cmd+\	Editor split
Cmd+B	Sidebar toggle
Cmd+0	Sidebar focus
Cmd+1-9	Editor group
Cmd+Shift+L	Tüm benzer eşleşmeleri seç
Cmd+D	Sonraki eşleşmeyi de seç (multi-cursor)
Cmd+Shift+E	Explorer focus
Cmd+Shift+F	Tüm dosyalarda ara
Cmd+T	Sembol ara (workspace)
F12	Go to definition
Cmd+Click	Definition'a git
Shift+F12	References bul

Tanım

Cursor Tab

Cursor'un sektörün en iyi AI inline tab completion sistemi. Tek satır değil — çoklu satır + multi-cursor edits aynı anda önerilir. Modelin yazdığın kodu, mevcut dosya bağlamını, yakın editleri analiz eder, bir sonraki edit'i tahmin eder.

Cursor Tab Davranışı

• Yazarken otomatik öneri belirir (gri text)
• Tab: kabul et
• Esc: reddet
• Alt/Option+Tab: sonraki öneri görüntüle
• Multi-line edit önerirse — Tab basınca hepsi uygulanır

Cursor Tab vs GitHub Copilot Tab

Tab Completion Karşılaştırma

Özellik	Cursor Tab	GitHub Copilot
Multi-line	Lider	İyi
Multi-cursor	Var	Sınırlı
Mevcut edit tahminleri	Var (sonraki adım)	Sınırlı
Smart Rewrite	Var	Sınırlı
Dosya bağlamı	Geniş	Orta
Bağlam dışı dosyalardan	@Codebase ile	Workspace
Türkçe yorum yazımı	Mükemmel	İyi

Cursor Tab Ayarı

Settings > Cursor Tab:

• Enable: açık/kapalı
• Trigger speed: hızlı / orta / yavaş
• Languages: belirli dilleri etkinleştir/devre dışı

Tanım

Composer

Cursor'un AI-powered multi-file edit deneyimi. Cmd+I ile açılır. Doğal dilde 'şunu şöyle yap' tarzında talimat verirsin, Composer plan yapar, ilgili dosyaları bulur, değişiklikleri önerir, onayla → uygular.

Composer Kullanımı

1. Cmd+I ile Composer aç
2. Talimatı yaz (Türkçe veya İngilizce):
   • "Tüm React component'leri TypeScript'e migrate et"
   • "Login form'a 2FA ekle (TOTP)"
   • "messages/tr.json ve messages/en.json arasındaki çeviri eksiklerini tamamla"
3. Composer plan yapar (hangi dosyalar etkilenecek)
4. Her dosyada diff göster
5. Accept All / Accept File / Reject seçimi

Composer Mod Çeşitleri

• Normal Mode: Anlık değişiklik, hızlı
• Agent Mode: Background'da çalışır, daha karmaşık görevler için (10-30 dakika)
• Plan Mode: Sadece plan üretir, uygulamaz (review için)

Composer'da @ Mention

Composer içinde @ ile bağlam ekleyebilirsiniz:

• @Files: Belirli dosyaları dahil et
• @Folders: Tüm klasör dahil
• @Codebase: Semantic repo search ile bağlam topla
• @Web: Web search yap
• @Docs: External library dokümantasyonu
• @Git: Git commit history, branch farkları
• @Past Chats: Önceki AI sohbetleri

Agent Mode Aktivasyon

Composer'da model seçici altında "Agent" toggle var. Açtığında:

• Long-running task'lar için optimize
• Tool kullanım izni daha geniş
• File create/delete/rename serbest
• Multi-step iteration

Agent Best Practice

1. Açık talimat: "PR'i review et" yerine "PR diff'ini incele, her dosya için Türkçe yorum yaz, test coverage'ı kontrol et, eksikse test ekle"
2. Acceptance criteria: "Build geçmeli + 0 lint hatası + Türkçe commit"
3. Stopping condition: "Eğer 3 retry sonrası başarısız olursa dur ve raporla"

@Files

Belirli dosyaları AI bağlamına dahil eder:

• @components/Header.tsx
• @lib/auth-check.ts

@Folders

Tüm klasör dahil:

• @src/components/

@Codebase

Semantic repo search:

• AI doğal dil sorgusu ile en alakalı dosyaları bulur
• "Authentication mekanizması nasıl çalışıyor?" → ilgili 5-10 dosya bağlam olur
• Cursor'un en güçlü yönlerinden biri

@Docs

External library dokümantasyon:

• Settings > Features > Docs'da ekleyin (Next.js, React Query, Prisma, vb.)
• Cursor doc'u indexler, bağlam olarak kullanır
• "Next.js App Router'da middleware nasıl yazılır?" → resmi doc'tan cevap

@Web

Web search:

• Composer'da @Web ile soru sor
• Cursor web search yapar, sonuçları bağlama ekler
• "Tailwind 4 yeni özellikleri ne?" — güncel cevap

@Git

• @Git diff: mevcut diff'i bağlama dahil et
• @Git commit abc123: belirli commit
• @Git branch main: branch karşılaştırma

@Past Chats

Önceki sohbetler bağlam olabilir:

• Pratik: "Önceki Authentication tartışmasını hatırlıyor musun? Onun üzerine MFA ekleyelim"

Mevcut Modeller (2026)

Cursor da Mevcut Modeller

Model	Hız	Kalite	En İyi Use
Cursor Small (Free)	Hızlı	Orta	Inline completion
Claude Sonnet 4.6	Hızlı	Yüksek	Default, çoğu görev
Claude Opus 4	Orta	En Yüksek	Mimari, karmaşık akıl yürütme
Claude Haiku 4.5	Çok hızlı	Orta	Hızlı edit, basit görev
GPT-5	Hızlı	Yüksek	Genel amaçlı
GPT-5 mini	Çok hızlı	Orta	Hızlı/ucuz
o3	Yavaş	En yüksek	Reasoning, kompleks math/algoritma
Gemini 3 Pro	Orta	Yüksek	Multimodal, uzun bağlam
DeepSeek V3	Hızlı	Yüksek	Ucuz alternatif
Grok 3	Hızlı	İyi	Real-time data ihtiyacı

Model Değiştirme

• Composer/Chat'te model dropdown
• Settings > Models > default model
• Auto Mode: Cursor otomatik en uygunu seçer

Türk Geliştiriciler için Model Önerisi

• Default: Claude Sonnet 4.6 (Türkçe + hızlı + kaliteli)
• Mimari iş: Claude Opus 4
• Hızlı/ucuz: Claude Haiku 4.5 ya da GPT-5 mini
• Reasoning: o3 (matematik, algoritma)

Tanım

Project Rules

Cursor'un proje-özel AI talimatları için sistemi. .cursorrules dosyası (eski format) veya .cursor/rules/*.mdc dosyaları (yeni format) ile proje kök dizininde tanımlanır. Tech stack, kod stili, dosya düzeni, güvenlik kuralları gibi her oturumda hatırlanması gereken yönergeleri içerir.

.cursor/rules/*.mdc

Her .mdc dosyası:

• frontmatter: name, glob pattern (hangi dosyalarda aktif), description
• body: Markdown ile kurallar

Örnek dosyalar:

• typescript.mdc: TypeScript kuralları, glob: "**/*.ts"
• nextjs.mdc: Next.js App Router, glob: "src/app/**/*"
• security.mdc: KVKK/güvenlik, glob: "**/*"
• git.mdc: Commit mesajı, push politika

Önerilen Project Rules

<comparison-table data-caption="Tavsiye Edilen Rule Dosyaları" data-headers="["Dosya","Kapsam"]" data-rows='[{"feature":"general.mdc","values":["Genel: dil, kod stili, comment dili"]},{"feature":"git.mdc","values":["Commit mesajları, branch politika"]},{"feature":"security.mdc","values":["Sanitize, auth check, hardcoded secret yasak"]},{"feature":"i18n.mdc","values":["Hardcoded TR/EN string yasak, namespace kullan"]},{"feature":"tests.mdc","values":["Her PR'de test, coverage > %80"]},{"feature":"build.mdc","values":["tsc, eslint, build 0 hata"]},{"feature":"db.mdc","values":["Mongoose model HMR pattern, migration zorunlu"]}]'>

Privacy Mode Etkisi

• Cursor sunucularında hiçbir kod saklanmaz
• Anthropic/OpenAI API'sine doğrudan iletilir (zero-retention)
• Telemetry minimal
• AI tab completion modeline kod hiç gitmez

Business Tier Avantajları (KVKK)

• Privacy Mode default + admin enforce
• SAML SSO (Azure AD, Okta)
• Audit log
• Workspace yönetimi (kim hangi modeli kullanabilir)
• DPA sözleşme
• IP sahipliği netlik

Cursor 2025 Q4'ten beri MCP destekler:

MCP Server Ekleme

Settings > MCP > Add new MCP server:

• Name: github
• Command: npx -y @modelcontextprotocol/server-github
• Env: GITHUB_TOKEN=...

Sonra Composer'da @MCP ile çağrılır. Veya AI doğrudan kullanır.

Popüler MCP'ler

• github: issue/PR yönetim
• postgres: DB query
• filesystem: belirli klasör erişimi
• puppeteer: browser otomasyon
• sentry: error tracking
• linear: task yönetim

Terminal

Cmd+J ile built-in terminal. AI ile entegre:

• Hata çıktığında "Cursor: Debug with AI" link
• Stack trace üzerine right-click → AI explanation

Debugging

VS Code'un debug protokolü tam korunmuş:

• Breakpoint
• Step over / into / out
• Call stack
• Variables
• AI debug yardımı (bugs explain)

Use-Case 1: Yeni Repo Onboarding

Cmd+I → "@Codebase Bu repo'nun ana mimarisini Türkçe özetle, dosya gezinti, tech stack, kurulum adımları"

Use-Case 2: Component Migration

Composer → "Tüm Class component'leri Function component'e migrate et, props'ları TypeScript ile type'la"

Use-Case 3: Test Yazımı

Cursor Tab edit sırasında otomatik test öner. Veya Composer → "@Files login.ts için Jest test'leri yaz"

Use-Case 4: Bug Fix

Hata mesajını seç → Cmd+K → "Bu hatayı düzelt". Cursor stack trace + ilgili dosyaları analiz eder.

Use-Case 5: Refactor

"@components/Button.tsx variant prop'u Tailwind 4 yeni token sistemine geç"

Use-Case 6: Performance Optimization

"@Codebase yavaş hangi component'ler? Lighthouse ile karşılaştır, optimization öner"

Use-Case 7: Schema Migration

"Mongoose User model'ine email_verified boolean field ekle, migration yaz"

Use-Case 8: i18n Tamamlama

"messages/tr.json ve messages/en.json eksik key'leri tespit et, Türkçe için akıcı çevirileri ekle"

Use-Case 9: SEO Markup

"@components/BlogPost'a JSON-LD Article schema ekle, generateMetadata güncelle"

Use-Case 10: Documentation

"@src/lib klasörü için Türkçe JSDoc yorumları ekle"

Use-Case 11: Code Review (Agent Mode)

Composer Agent → "Mevcut git diff'i review et, her değişikliğe Türkçe yorum yaz, security risk varsa işaretle"

Use-Case 12: API Endpoint Oluşturma

"@route src/app/api/learning/[id]/route.ts pattern'ında yeni endpoint oluştur — POST /api/users/[id]/verify"

Multi-Root Workspace

File > Add Folder to Workspace ile çoklu repo aynı pencerede. Composer her ikisinde de çalışır.

Profiles

Settings > Profiles ile ayrı profile'lar:

• "Frontend" profili: React/Next.js extension'lar, Composer Default Claude Sonnet
• "Backend" profili: Python, Postgres, Composer Default Opus
• Cmd+Shift+P → Profile değiştir

Workspace .vscode/settings.json

Proje-özel ayarlar:

• Default model
• Privacy Mode enforce
• Tab completion language whitelist

Soru: Cursor mu, Claude Code mu?

Soru: Cursor VS Code extension'larım çalışır mı?

Çoğunluk çalışır. Bazı extension'lar (Live Share, Remote-SSH) tam destekli. Microsoft-only extension'lar (C# debugger) sınırlı olabilir.

Soru: Türkçe arayüz var mı?

Hayır, Cursor sadece İngilizce. Ama AI prompt'larda Türkçe akıcı kullanabilirsiniz.

Soru: Cursor'a API key ekleyebilir miyim?

Evet, Settings > Models > kendi OpenAI / Anthropic / Google API key ekleyin. Pro abonelik yerine kullanılabilir, yalnızca model erişimi için.

Soru: Cursor offline çalışır mı?

Hayır, AI özellikler için internet gerek. VS Code temel özellikleri (editing, debug) offline çalışır.

Soru: Cursor Tab'ı kapatabilir miyim?

Evet. Settings > Cursor Tab > Disable. Veya Esc ile geçici reddet.

Soru: Background Agent ne kadar zaman alır?

Görev karmaşıklığına göre 5 dakika - 1 saat. Karmaşık migration için 30-45 dakika tipik. Composer Agent panel'inde progress görünür.

Soru: Cursor'da Türk hukuk / Türk muhasebe için özel destek var mı?

Direkt değil ama @Docs ile Türk muhasebe (TFRS) PDF'lerini dahil edebilirsiniz. Veya custom Project Rules yazarak modele Türk muhasebe kurallarını öğretebilirsiniz.

Soru: Cursor'da AI üzerinden git history araştırabilir miyim?

Evet, @Git mention ile. "Bu fonksiyonun son 5 commit'ini inceleyip neden değişti açıkla" gibi.

Soru: Pro tier'de hızlı premium istek tükenirse?

Yavaş istekler (sınırsız) devreye girer — model bazen 30-60 sn gecikme yapabilir. Veya kişisel API key ile devam edebilirsiniz.

3 ana çıkarım:

1. Cursor, AI-first IDE'nin altın standardıdır. VS Code workflow + AI özellikler — geçiş sürtünmesiz.
2. Composer + Cursor Tab + Cursor Agent üçlüsü kıdemli mühendis verimliliğini 2-3x artırır.
3. Türk geliştiriciler için Claude Sonnet 4.6 default + Project Rules ile %80 senaryoda yeterli.

İlk 30 dakika önerilen adımlar:

1. cursor.com'dan indir, kur, VS Code ayarlarını import et
2. Bir mevcut projede aç
3. Tab ile basit tab completion dene (5 dk)
4. Cmd+K ile inline edit dene (5 dk)
5. Cmd+I ile Composer aç, basit görev ver (10 dk)
6. .cursor/rules/ klasörüne general.mdc oluştur (5 dk)
7. Settings > Privacy Mode ENABLE et
8. Pro abonelik düşün ($20/ay, sınırsız Tab kritik)

İlk hafta için:

• Project Rules'unu projenize özelleştir
• 2-3 favori @ mention pattern öğren
• Composer Agent ile 1 multi-step görev dene
• Model değiştirip kıyasla (Claude Sonnet vs GPT-5)

İlk ay için:

• MCP server bağla (github, postgres en faydalı)
• Ekip ile Project Rules paylaş
• Custom slash command/rule kütüphanesi
• Business tier düşün (kurumsal KVKK)

Kaynaklar

1. Cursor Documentation — Anysphere, Anysphere · 2026
2. Cursor Download — Anysphere, Anysphere · 2026
3. Cursor Pricing — Anysphere, Anysphere · 2026
4. Cursor Changelog — Anysphere, Anysphere · 2026
5. VS Code Documentation — Microsoft, Microsoft · 2026
6. Model Context Protocol — Anthropic, Anthropic · 2024
7. Anysphere Series C — Anysphere, Anysphere · 2025