# Claude Code Nedir? 2026 Türkçe Kapsamlı Rehber: Kurulum, Hooks, MCP, Sub-Agents

> Source: https://sukruyusufkaya.com/blog/claude-code-nedir-turkce-rehber
> Updated: 2026-08-23T23:52:16.328Z
> Type: blog
> Category: yapay-zeka
**TLDR:** Anthropic'in terminal-native agentik kod asistanı Claude Code'un sıfırdan ileri düzey Türkçe rehberi: kurulum (npm/Homebrew), CLAUDE.md dosyası, slash commands, MCP server entegrasyonu (GitHub, Postgres, Linear), hooks (PreToolUse, PostToolUse, Stop), sub-agents, IDE entegrasyonu (VS Code, JetBrains, Neovim), maliyet optimizasyonu, KVKK uyumu. 15 pratik komut + 8 use-case.

<tldr data-summary="[&#34;Claude Code, Anthropic&#39;in 2025 Şubat&#39;ta piyasaya sürdüğü, TERMINAL/CLI üzerinden çalışan agentik AI kod asistanıdır. Claude Opus 4, Sonnet 4.6, Haiku 4.5 modellerine doğrudan erişim sunar.&#34;,&#34;Bağımsız IDE yok — VS Code, JetBrains, Neovim, Cursor — hangisinde çalışıyorsan yan yana terminal&#39;de çalışır. IDE-agnostik mimari.&#34;,&#34;Üç temel güç: (1) Agent loop — multi-step task otonom yürütür (test çalıştır → düzelt → commit), (2) MCP — GitHub, DB, Linear gibi araçlara native bağlanır, (3) Sub-agents — paralel exploration için Task tool.&#34;,&#34;Kurulum 60 saniye: npm install -g @anthropic-ai/claude-code, sonra claude login. Node 18+ yeterli. Mac/Linux/Windows desteği.&#34;,&#34;CLAUDE.md, proje kök dizininde Claude Codeun her oturumda okuduğu kuralları kapsar. Git push politikası, tech stack, dosya düzeni, güvenlik kurallarını buraya yaz.&#34;,&#34;Hooks (PreToolUse, PostToolUse, Stop) ile custom workflow tanımlanır: pre-commit testleri otomatik, KVKK ihlali tespit, lint zorunluluğu.&#34;,&#34;Maliyet: Claude Pro ($20/ay) standard kullanım için. Yoğun: Claude Max ($100-200/ay) ya da doğrudan Anthropic API tüketim bazlı ($3/$15 Sonnet, $15/$75 Opus 1M token).&#34;]" data-one-line="Claude Code, terminal-native agentik AI kod asistanı — IDE-agnostik, MCP entegre, sub-agent destekli, Türk geliştiriciler için Türkçe akıcılığı en güçlü olan ücretli alternatif."></tldr>

## 1. Claude Code Nedir?

<definition-box data-term="Claude Code" data-definition="Anthropic tarafından 2025 Şubat'ta piyasaya sürülen, terminal/CLI üzerinden çalışan agentik AI kod asistanı. Claude modellerine (Opus 4, Sonnet 4.6, Haiku 4.5) doğrudan erişim, MCP (Model Context Protocol) native desteği, sub-agent task delegasyonu, hooks ile custom workflow, ve IDE-agnostik mimari sunar. Anthropic'in resmi geliştirici aracıdır."></definition-box>

Claude Code, geleneksel IDE eklentilerinden (GitHub Copilot, Cursor) farklı bir paradigma sunar. Üç temel farklılık:

1. **IDE-agnostik:** VS Code, JetBrains, Neovim, Cursor — hangi editör olursa olsun terminalden çalışır
2. **Agentik:** Tek bir prompt → multi-step task otonom yürütme
3. **Terminal-native:** Shell entegrasyonu, file ops, git, npm — hepsi tek arayüzde

<stat-callout data-value="200K+" data-context="Claude Code aylık aktif kullanıcı (2026)" data-source="{&#34;label&#34;:&#34;Anthropic, Q1 2026&#34;}"></stat-callout>

## 2. Kurulum

### 2.1 Sistem Gereksinimleri

- **Node.js:** 18 veya üstü
- **OS:** macOS 11+, Linux (Ubuntu 20+, Debian 11+), Windows 10/11 (WSL önerilir)
- **Disk:** ~500 MB
- **Hesap:** Claude Pro ($20/ay) veya Claude Max ($100/$200) veya Anthropic API key

### 2.2 npm ile (En Yaygın)

<howto-steps data-name="Claude Code npm kurulum" data-steps="[{&#34;name&#34;:&#34;Node sürüm kontrolü&#34;,&#34;text&#34;:&#34;node --version komutunu çalıştır. v18.0.0 veya üzeri olmalı. Değilse nvm ya da Volta ile güncelle.&#34;},{&#34;name&#34;:&#34;Global install&#34;,&#34;text&#34;:&#34;npm install -g @anthropic-ai/claude-code&#34;},{&#34;name&#34;:&#34;Login&#34;,&#34;text&#34;:&#34;claude login komutu, tarayıcı açılır, Anthropic hesabı ile giriş yap&#34;},{&#34;name&#34;:&#34;Versiyon kontrol&#34;,&#34;text&#34;:&#34;claude --version (en güncel sürüm olduğunu doğrula)&#34;},{&#34;name&#34;:&#34;İlk komut&#34;,&#34;text&#34;:&#34;Proje klasörüne cd et, sonra claude komutu ile interactive oturum başlat&#34;}]"></howto-steps>

### 2.3 Homebrew ile (Mac)

<code>brew install anthropic/anthropic/claude-code</code>

Avantaj: <code>brew upgrade claude-code</code> ile otomatik güncel kalır.

### 2.4 Windows Native vs WSL

Windows için iki opsiyon:
- **Native PowerShell:** Çalışır ama bazı shell entegrasyonu eksiklikleri
- **WSL 2 + Ubuntu:** ÖNERİLEN — tam Linux deneyim, git/npm/Docker native

<callout-box data-variant="tip" data-title="Windows kullanıcısı önerisi">

WSL 2 + Ubuntu 22.04 kurulumu yap. Windows Terminal + WSL profile + Claude Code = en pürüzsüz deneyim. VS Code Remote-WSL extension ile dosya editing de senkron.

</callout-box>

## 3. İlk 5 Dakika

### 3.1 İnteraktif Oturum

Proje klasöründe:

<code>claude</code>

Açılan ekrandan herhangi bir komut yazabilirsiniz:

- "Bu repo'nun yapısını özetle"
- "Tüm console.log'ları kaldır"
- "Test'leri çalıştır ve hataları düzelt"
- "Bir blog post component'i ekle"

Claude Code bağlamı (mevcut dosyaları, git durumu, README) okur, plan yapar, sonra tool kullanarak (Read, Edit, Bash, Glob, Grep) yürütür.

### 3.2 Tek Komut Çalıştırma

<code>claude "package.json incele ve bağımlılıkları güncelle"</code>

Interactive olmadan tek komut. CI/CD pipeline'da kullanışlı.

### 3.3 Mode Seçimi

- **Default:** Confirmation isteyerek tool kullanır
- **Plan Mode** (<code>--plan</code>): Yalnızca plan üretir, değişiklik yapmaz
- **YOLO Mode** (<code>--dangerously-skip-permissions</code>): Hiç soru sormaz (dikkat!)

## 4. CLAUDE.md — Proje Talimatları

<definition-box data-term="CLAUDE.md" data-definition="Claude Code'un her oturumda otomatik okuduğu, proje kök dizininde yer alan Markdown dosyası. Tech stack, kod stili, git politikası, güvenlik kuralları, dosya düzeni gibi proje-özel talimatları içerir. CLAUDE.local.md alternatifi de var (.gitignore'lu, kişisel)."></definition-box>

### Örnek CLAUDE.md

<comparison-table data-caption="Tavsiye Edilen CLAUDE.md Bölümleri" data-headers="[&#34;Bölüm&#34;,&#34;İçerik&#34;]" data-rows="[{&#34;feature&#34;:&#34;Tech Stack&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;Next.js 15 App Router, MongoDB Atlas, next-intl&#34;]},{&#34;feature&#34;:&#34;Git Politikası&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;main&#39;e doğrudan push, PR yok, fast-forward only&#34;]},{&#34;feature&#34;:&#34;Build Kontrolü&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;tsc, eslint, npm run build — hepsi 0 hata&#34;]},{&#34;feature&#34;:&#34;Path Aliases&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;@/lib/auth, @/components/seo&#34;]},{&#34;feature&#34;:&#34;Güvenlik&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;KVKK uyum, sanitize(), requireAdmin()&#34;]},{&#34;feature&#34;:&#34;i18n&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;TR default, EN /en prefix, hardcoded string yok&#34;]},{&#34;feature&#34;:&#34;Commit Mesajları&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;Conventional Commits: feat(scope), fix(scope)&#34;]}]"></comparison-table>

Claude Code her oturumda bu dosyayı okur ve **kurallara göre davranır**. Hardcoded TR string yazmaz, PR açmaz, hep build kontrolü yapar.

### Hierarchy

- **Global:** <code>~/.claude/CLAUDE.md</code> — tüm projeler
- **Proje:** <code>./CLAUDE.md</code> — repo kökü
- **Lokal:** <code>./CLAUDE.local.md</code> — git ignore'lu, kişisel

## 5. Slash Commands

Slash command'lar interactive oturum içinde başlatılır:

<comparison-table data-caption="Built-in Slash Commands" data-headers="[&#34;Komut&#34;,&#34;İşlev&#34;]" data-rows="[{&#34;feature&#34;:&#34;/init&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;Yeni proje başlat, CLAUDE.md taslağı oluştur&#34;]},{&#34;feature&#34;:&#34;/clear&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;Mevcut bağlamı temizle, yeni oturum&#34;]},{&#34;feature&#34;:&#34;/compact&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;Bağlam dolduğunda özetle, devam et&#34;]},{&#34;feature&#34;:&#34;/help&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;Komut listesi&#34;]},{&#34;feature&#34;:&#34;/config&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;Ayarları görüntüle / düzenle&#34;]},{&#34;feature&#34;:&#34;/mcp&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;MCP server bağlantılarını yönet&#34;]},{&#34;feature&#34;:&#34;/hooks&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;Hook tanımlarını görüntüle&#34;]},{&#34;feature&#34;:&#34;/cost&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;Mevcut oturum API maliyeti&#34;]},{&#34;feature&#34;:&#34;/model&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;Model değiştir (Opus/Sonnet/Haiku)&#34;]},{&#34;feature&#34;:&#34;/permissions&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;Tool izinlerini düzenle&#34;]},{&#34;feature&#34;:&#34;/agents&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;Sub-agent yönetimi&#34;]},{&#34;feature&#34;:&#34;/login&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;Anthropic hesabına bağlan&#34;]},{&#34;feature&#34;:&#34;/logout&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;Hesabı çıkart&#34;]},{&#34;feature&#34;:&#34;/status&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;Oturum durumu&#34;]},{&#34;feature&#34;:&#34;/exit&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;Oturumu kapat&#34;]}]"></comparison-table>

### Custom Slash Commands

<code>~/.claude/commands/</code> klasöründe <code>komutadi.md</code> dosyaları ile özel slash command tanımlanır.

Örnek: <code>~/.claude/commands/review.md</code>

İçerik:
- Git diff oku
- Her değişikliği lint+test koştur
- Türkçe code review yorumu üret
- Riskli pattern (hardcoded credential, missing sanitize) işaretle

Sonrasında interactive oturumda <code>/review</code> ile çağrılır.

## 6. MCP — Model Context Protocol

<definition-box data-term="MCP" data-definition="Model Context Protocol — Anthropic'in 2024 Kasım'da açıkladığı, LLM'lerin dış araçlarla (DB, API, dosya sistem, SaaS) standartlaştırılmış bağlantı protokolü. Stdio (yerel process) veya SSE/HTTP (uzak server) ile çalışır. Claude Code'un native ekosistemi 200+ topluluk MCP server'ı içerir."></definition-box>

### MCP Server Örnekleri

<comparison-table data-caption="Popüler MCP Server'lar" data-headers="[&#34;MCP&#34;,&#34;İşlev&#34;]" data-rows="[{&#34;feature&#34;:&#34;github&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;Issue/PR/branch yönetim&#34;]},{&#34;feature&#34;:&#34;postgres&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;DB query, schema migration&#34;]},{&#34;feature&#34;:&#34;linear&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;Task management&#34;]},{&#34;feature&#34;:&#34;notion&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;Doc okuma/yazma&#34;]},{&#34;feature&#34;:&#34;sentry&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;Error tracking&#34;]},{&#34;feature&#34;:&#34;slack&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;Mesaj gönderme/arama&#34;]},{&#34;feature&#34;:&#34;filesystem&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;Belirtilen klasör tam erişim&#34;]},{&#34;feature&#34;:&#34;puppeteer&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;Browser otomasyon&#34;]},{&#34;feature&#34;:&#34;fetch&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;Web fetch (curl benzeri)&#34;]},{&#34;feature&#34;:&#34;sequential-thinking&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;Çoklu adım akıl yürütme&#34;]},{&#34;feature&#34;:&#34;memory&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;Cross-session persistence&#34;]}]"></comparison-table>

### MCP Server Ekleme

<code>~/.claude/mcp.json</code> dosyasında:

Yapı:
- name: server adı (örn. "github")
- command: çalıştırılacak binary (örn. "npx", "uvx")
- args: argümanlar
- env: environment variables (token vb.)

Sonrasında <code>/mcp</code> ile server bağlantısı doğrulanır. Claude Code MCP araçlarını otomatik kullanır.

### Custom MCP Yazma

TypeScript SDK ile MCP server yazılabilir:
- <code>@modelcontextprotocol/sdk</code>
- Tool definitions (parameters JSON schema)
- Resource handlers
- Prompt templates

Anthropic resmi dokümantasyon: modelcontextprotocol.io

## 7. Hooks

<definition-box data-term="Hooks" data-definition="Claude Code'un tool çağırma yaşam döngüsüne (PreToolUse, PostToolUse, Stop, UserPromptSubmit, Notification) bağlanan otomatik script'ler. settings.json içinde tanımlanır, harness tarafından yürütülür (Claude değil) — bu yüzden güvenli enforce."></definition-box>

### Hook Tipleri

<comparison-table data-caption="Hook Çeşitleri" data-headers="[&#34;Hook&#34;,&#34;Tetiklenme&#34;]" data-rows="[{&#34;feature&#34;:&#34;PreToolUse&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;Bir tool çağrılmadan ÖNCE&#34;]},{&#34;feature&#34;:&#34;PostToolUse&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;Tool çağrıldıktan SONRA&#34;]},{&#34;feature&#34;:&#34;UserPromptSubmit&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;Kullanıcı bir mesaj gönderirken&#34;]},{&#34;feature&#34;:&#34;Stop&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;Oturum bittiğinde&#34;]},{&#34;feature&#34;:&#34;Notification&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;Claude bir uyarı verdiğinde&#34;]},{&#34;feature&#34;:&#34;SubagentStop&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;Sub-agent bittiğinde&#34;]}]"></comparison-table>

### Örnek Hooks

**Bash komutlarını filter:**
- PreToolUse(Bash) → komutu denetle, rm -rf gibi tehlikeli pattern → engelle
- Çıkış kodu 2 ile ret

**Pre-commit otomatik test:**
- PostToolUse(Edit) → ilgili dosyanın test'ini çalıştır
- Test fail ise feedback

**KVKK kontrol:**
- UserPromptSubmit → prompt'ta TC kimlik no regex tespit
- Pattern bulunursa engelle ve uyar

**Auto-commit:**
- Stop → mevcut değişiklikleri otomatik conventional commit

### settings.json Yapısı

<code>~/.claude/settings.json</code> içinde:
- "hooks" objesi
- Her hook tipi için hook script path
- Script JSON ile input alır, JSON ile output döner (allow/deny + message)

## 8. Sub-Agents (Task Tool)

Claude Code'un en güçlü özelliklerinden biri **Task tool** ile sub-agent çağırma:

- Karmaşık iş paralel exploration'a böl
- "Bu repo'yu güvenlik açısından audit et" → 3 sub-agent paralel (auth, sanitize, dependencies)
- "Bu PR'yi review et" → ayrı sub-agent
- Built-in agent tipleri: general-purpose, code-reviewer, Plan, Explore, vb.

### Custom Sub-Agent

<code>~/.claude/agents/</code> klasöründe Markdown dosyası:

İçerik:
- Frontmatter: name, description, tools, model
- Body: agent'in detaylı talimatları

Örnek: <code>kvkk-auditor.md</code> — Türk yasal uyumu denetleyen agent.

## 9. IDE Entegrasyonu

### 9.1 VS Code

VS Code <code>code .</code> ile aç, integrated terminal'de <code>claude</code> çalıştır. Yan yana çalışır:
- Sol: VS Code editör + dosya gezinti
- Sağ alt: Claude Code terminal
- Cmd/Ctrl+J: terminal toggle

VS Code Extension: "Claude Code" (resmi) — opsiyonel; status bar ve quick action ekler.

### 9.2 JetBrains (IntelliJ, PyCharm, WebStorm, GoLand)

JetBrains terminal panel'inde <code>claude</code>. JetBrains 2025.1+ AI Assistant ile Claude Code yan yana mükemmel.

### 9.3 Neovim

Neovim için <code>claude-code.nvim</code> plugin var (topluluk). Veya basitçe tmux pane'inde <code>claude</code>.

### 9.4 Cursor

Cursor zaten Claude erişimi sunar ama Claude Code yan yana **agentik görev için** kullanılır. Cursor: UI editing, Claude Code: terminal/multi-step.

## 10. Maliyet Optimizasyonu

<callout-box data-variant="tip" data-title="Maliyet kontrol stratejileri">

(1) Default model olarak Sonnet 4.6 (Opus daha pahalı). (2) Haiku 4.5 hızlı/ucuz görevler için. (3) /cost komutu ile mevcut oturum maliyetini izle. (4) Bağlam temizliği — büyük dosyaları sub-agent ile incele, ana session bağlamını şişirme. (5) MAX tier yerine API doğrudan kullan eğer aylık $150+ harcıyorsan.

</callout-box>

<comparison-table data-caption="Aylık Maliyet Senaryoları" data-headers="[&#34;Kullanım&#34;,&#34;Plan&#34;,&#34;Aylık Maliyet&#34;]" data-rows="[{&#34;feature&#34;:&#34;Hafif (haftada 5 saat)&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;Claude Pro&#34;,&#34;$20&#34;]},{&#34;feature&#34;:&#34;Orta (haftada 15-20 saat)&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;Claude Pro&#34;,&#34;$20 (limit zor zaman)&#34;]},{&#34;feature&#34;:&#34;Yoğun (haftada 30 saat)&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;Claude Max 5x&#34;,&#34;$100&#34;]},{&#34;feature&#34;:&#34;Çok yoğun + sub-agent&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;Claude Max 20x ya da API&#34;,&#34;$200 ya da $150-400 tüketim&#34;]},{&#34;feature&#34;:&#34;Kurumsal ekip 10 geliştirici&#34;,&#34;values&#34;:[&#34;Team + API&#34;,&#34;$250 + ~$1000 API&#34;]}]"></comparison-table>

## 11. KVKK ve Kurumsal Kullanım

### Default Davranış

- **Claude Pro/Max abonelik:** Sohbetler model eğitimine kullanılmaz (Anthropic policy)
- **Anthropic API doğrudan:** Zero-retention default
- **Claude Team:** Workspace admin kontrol, audit log
- **Claude Enterprise:** SSO, SCIM, EU region, DPA, ek SOC 2

### Türk Şirketleri İçin

<callout-box data-variant="warning" data-title="KVKK uyumu için">

Müşteri kodu/IP/kişisel veri içeren projelerde mutlaka Claude Team veya Enterprise kullan. Free Claude.ai üzerinden Claude Code kullanımı KVKK risk taşır. Anthropic resmi EU region şu an Frankfurt — Türk şirketleri için en yakın AB datacenter.

</callout-box>

### Hooks ile KVKK Enforce

- UserPromptSubmit hook → TC kimlik, IBAN, kredi kartı regex tespit → engelle
- PreToolUse hook → .env, .pem, secrets klasörlerine erişim engelle
- Stop hook → oturum log'unu KVKK denetim için sakla

## 12. 8 Pratik Use-Case

### Use-Case 1: Repo Onboarding

Yeni bir repo'ya başladığında:
- <code>claude</code>
- "Bu repo'nun mimarisini özetle. Ana dizinler, kullanılan teknolojiler, kurulum adımları, dikkat edilmesi gerekenler."
- Claude README/package.json/dosya gezinti ile detaylı brief verir.

### Use-Case 2: Migration

"Express'ten Next.js API Routes'a migrate et":
- Plan oluştur
- Adım adım dosyaları taşı
- Test'leri güncelle
- Commit her aşamada

### Use-Case 3: Test Coverage Artırma

"Bu dosya için %80 test coverage'a getir":
- Mevcut testleri oku
- Eksikleri analiz et
- Test'leri yaz, çalıştır, fix loop

### Use-Case 4: Production Bug Fix

"Sentry'deki şu hata trace'i: ... — sebepi bul, fix et, test ekle":
- Sentry MCP ile hata detayı çek
- İlgili kodu incele
- Fix öner, uygula
- Regression test yaz

### Use-Case 5: KVKK Audit

Custom sub-agent <code>kvkk-auditor</code>:
- Tüm API endpoint'lerini tara
- requireAdmin/sanitize eksikleri tespit
- Düzeltme öner, opsiyonel uygula

### Use-Case 6: Schema Migration

"users tablosuna phone_verified bool field ekle":
- Postgres MCP ile mevcut schema oku
- Migration SQL yaz
- TypeScript types güncelle
- Mongoose model güncelle (varsa)

### Use-Case 7: Multi-Service Refactor

Monorepo'da package adı değişimi:
- Tüm import'ları tara (Grep)
- Sırayla güncelle (Edit)
- package.json ler güncelle
- Test çalıştır

### Use-Case 8: i18n Tamamlama

"Türkçe ve İngilizce çeviri eksiklerini tamamla":
- messages/tr.json ve messages/en.json karşılaştır
- Eksik key'leri tespit
- İçeriği üret (Türkçe için akıcı)

## 13. İleri Düzey: Custom MCP + Sub-Agent + Hooks Kombinasyonu

Tipik kurumsal kurulum:
- **Custom MCP:** Şirket içi Slack, Jira, internal API
- **Sub-agent:** "Şirket security review"
- **Hooks:** Pre-commit lint + KVKK regex
- **CLAUDE.md:** Şirket coding standards
- **Slash commands:** /deploy, /rollback, /audit

Bu kombinasyon ile Claude Code, **bir kıdemli yazılım mühendisinin** günlük görevlerinin %40-60'ını yapabilir.

## 14. Sık Sorulanlar

**Soru: Claude Code, ChatGPT Code Interpreter'dan farklı mı?**

<callout-box data-variant="answer" data-title="Çok farklı">

ChatGPT Code Interpreter sandbox Python ortamında çalışır, dosya analiz/küçük script için iyi. Claude Code KENDI bilgisayarınızda terminal'den çalışır — repo'nuz, git'iniz, package.json'unuz, MCP server'larınız hepsi yerel. Üretim kodu üzerinde çalışmak için Claude Code, sandbox veri analizi için ChatGPT.

</callout-box>

**Soru: Cursor + Claude Code aynı anda kullanılabilir mi?**

Evet, çok yaygın. Cursor IDE editing/inline completion, Claude Code agentik/multi-step için. İkisi yan yana mükemmel hibrit.

**Soru: Claude Code Türkçe konuşur mu?**

Evet, Claude Opus 4/Sonnet 4.6 Türkçe akıcılığı 10/10. Code comment, commit message, döküman, debugging açıklaması hepsi mükemmel Türkçe.

**Soru: API kullanırken aylık maliyet nasıl tahmin edilir?**

<code>/cost</code> komutu mevcut oturum maliyetini gösterir. Tipik bir geliştirici Sonnet 4.6 ağırlıklı kullanımda 1M token input + 200K token output = $3 + $3 = $6 günde. Ayda ~$120-180.

**Soru: Claude Code on-prem çalışır mı?**

Hayır, Anthropic API'sine bağlanır. Tam on-prem isteyenler için: AWS Bedrock veya Google Vertex AI üzerinden Claude erişimi VPC içinde sağlanabilir.

**Soru: Sub-agent yazmak gerekli mi?**

Hayır, built-in agent'lar yeterli (general-purpose, code-reviewer, Plan, Explore). Karmaşık şirket-özel use-case için custom agent yazılır.

**Soru: MCP server yazmak zor mu?**

Hayır, TypeScript SDK basit. 30 dakikada minimum çalışan MCP server yazılır. Anthropic örnekleri ve topluluk MCP server'ları başlangıç için iyi.

**Soru: GitHub Copilot'tan geçiş zor mu?**

Felsefe farklı. Copilot: inline completion + chat. Claude Code: terminal agent. Hibrit kullan, yerine geçirme — birinin yapamadığını diğeri yapar.

## 15. Sonuç ve Sonraki Adımlar

**3 ana çıkarım:**

1. **Claude Code, agentik kodlamanın altın standardıdır.** Terminal native, IDE-agnostik, MCP entegre.
2. **CLAUDE.md + hooks + sub-agents kombinasyonu** kıdemli mühendis görevlerinin %40-60'ını otomatize eder.
3. **Türk geliştiriciler için** Türkçe akıcılık ve KVKK uyumu (Anthropic EU region) güçlü tercih.

**İlk 30 dakika önerilen adımlar:**

1. <code>npm install -g @anthropic-ai/claude-code</code>
2. <code>claude login</code>
3. Bir test projesinde <code>claude</code> ile interactive oturum başlat
4. <code>/init</code> ile CLAUDE.md oluştur
5. 5-10 dakikada basit görevler dene (refactor, test, doc üretimi)

**İlk hafta için:**

- CLAUDE.md'i projenize özelleştir
- 2-3 MCP server bağla (GitHub, Postgres en faydalı)
- Bir custom sub-agent yaz
- Pre-commit hook'u kur

**İlk ay için:**

- KVKK uyum hooks ekle
- Şirket-özel slash command kütüphanesi
- Maliyet izleme rutini
- Ekip arkadaşlarıyla CLAUDE.md paylaş

<references-list data-items="[{&#34;title&#34;:&#34;Claude Code Documentation&#34;,&#34;url&#34;:&#34;https://docs.claude.com/claude-code&#34;,&#34;author&#34;:&#34;Anthropic&#34;,&#34;publishedAt&#34;:&#34;2026&#34;,&#34;publisher&#34;:&#34;Anthropic&#34;},{&#34;title&#34;:&#34;Model Context Protocol&#34;,&#34;url&#34;:&#34;https://modelcontextprotocol.io&#34;,&#34;author&#34;:&#34;Anthropic&#34;,&#34;publishedAt&#34;:&#34;2024&#34;,&#34;publisher&#34;:&#34;Anthropic&#34;},{&#34;title&#34;:&#34;Anthropic API Pricing&#34;,&#34;url&#34;:&#34;https://www.anthropic.com/pricing&#34;,&#34;author&#34;:&#34;Anthropic&#34;,&#34;publishedAt&#34;:&#34;2026&#34;,&#34;publisher&#34;:&#34;Anthropic&#34;},{&#34;title&#34;:&#34;Claude Code GitHub Repo&#34;,&#34;url&#34;:&#34;https://github.com/anthropics/claude-code&#34;,&#34;author&#34;:&#34;Anthropic&#34;,&#34;publishedAt&#34;:&#34;2026&#34;,&#34;publisher&#34;:&#34;GitHub&#34;},{&#34;title&#34;:&#34;MCP Server Registry&#34;,&#34;url&#34;:&#34;https://github.com/modelcontextprotocol/servers&#34;,&#34;author&#34;:&#34;Anthropic + Community&#34;,&#34;publishedAt&#34;:&#34;2026&#34;,&#34;publisher&#34;:&#34;GitHub&#34;},{&#34;title&#34;:&#34;Claude Pro/Max Plans&#34;,&#34;url&#34;:&#34;https://www.anthropic.com/pricing&#34;,&#34;author&#34;:&#34;Anthropic&#34;,&#34;publishedAt&#34;:&#34;2026&#34;,&#34;publisher&#34;:&#34;Anthropic&#34;}]"></references-list>