Cursor Editor Türkçe Rehberi 2026: Sıfırdan İleri Düzey Kapsamlı El Kitabı

## 1. Cursor Nedir? Cursor, "AI olarak VS Code üstüne eklenmiş extension" değil, **AI mimari edit deneyimi etrafında yeniden tasarlanmış bir IDE**'dir. Bu fark kritik: - AI komutları **Cmd+K** ile dosya içinde, **Cmd+I** ile global → IDE'nin merkezinde - @ mention sistemi — bağlam ekleme native - Multi-model seçimi — istediğin modeli seç - Background agent — paralel çalışan otonom asistan ## 2. Kurulum ### 2.1 İndirme cursor.com/download → işletim sistemi seç: - macOS (Intel + Apple Silicon) - Windows (x64) - Linux (.deb, .rpm, .AppImage) ### 2.2 VS Code'dan Geçiş (30 Saniye) Account > Sign in (Anysphere hesabı, Google/GitHub ile sign-up)"},{"title":"İlk proje","detail":"File > Open Folder, mevcut bir repoyu aç. Tab tuşuna basarak Cursor Tab i dene."}]'> ### 2.3 Free vs Pro Karar **Tavsiye:** Hobby'de 1 hafta dene, ciddi kullanıyorsan Pro'ya geç. ## 3. Cursor Arayüzü Tanıma ### 3.1 Layout - **Sol:** Activity Bar (Explorer, Search, Source Control, vb.) - **Sol panel:** Dosya gezinti / Chat - **Merkez:** Editor (dosyalar) - **Sağ:** Composer / Agent - **Alt:** Terminal / Output / Problems / Debug Console ### 3.2 Kritik Kısayollar ## 4. Cursor Tab — Inline Completion'un Lideri ### Cursor Tab Davranışı - Yazarken otomatik öneri belirir (gri text) - **Tab:** kabul et - **Esc:** reddet - **Alt/Option+Tab:** sonraki öneri görüntüle - Multi-line edit önerirse — Tab basınca hepsi uygulanır ### Cursor Tab vs GitHub Copilot Tab ### Cursor Tab Ayarı Settings > Cursor Tab: - **Enable:** açık/kapalı - **Trigger speed:** hızlı / orta / yavaş - **Languages:** belirli dilleri etkinleştir/devre dışı ## 5. Composer (Cmd+I) — Multi-File Edit ### Composer Kullanımı 1. **Cmd+I** ile Composer aç 2. Talimatı yaz (Türkçe veya İngilizce): - "Tüm React component'leri TypeScript'e migrate et" - "Login form'a 2FA ekle (TOTP)" - "messages/tr.json ve messages/en.json arasındaki çeviri eksiklerini tamamla" 3. Composer plan yapar (hangi dosyalar etkilenecek) 4. Her dosyada diff göster 5. **Accept All / Accept File / Reject** seçimi ### Composer Mod Çeşitleri - **Normal Mode:** Anlık değişiklik, hızlı - **Agent Mode:** Background'da çalışır, daha karmaşık görevler için (10-30 dakika) - **Plan Mode:** Sadece plan üretir, uygulamaz (review için) ### Composer'da @ Mention Composer içinde @ ile bağlam ekleyebilirsiniz: - @Files: Belirli dosyaları dahil et - @Folders: Tüm klasör dahil - @Codebase: Semantic repo search ile bağlam topla - @Web: Web search yap - @Docs: External library dokümantasyonu - @Git: Git commit history, branch farkları - @Past Chats: Önceki AI sohbetleri ## 6. Cursor Agent — Background Otonom Kodlama Cursor Agent, sen başka bir işle uğraşırken paralel çalışır. Örnek: 'Bu PR'i review et + test ekle + Türkçe yorum yaz' dersin, Agent dosyaları okur, planı oluşturur, test yazar, PR oluşturur. Sen bu sırada başka feature üzerinde çalışırsın. 10-30 dakika sonra Agent biter, sonuçları görürsün. ### Agent Mode Aktivasyon Composer'da model seçici altında "Agent" toggle var. Açtığında: - Long-running task'lar için optimize - Tool kullanım izni daha geniş - File create/delete/rename serbest - Multi-step iteration ### Agent Best Practice 1. **Açık talimat:** "PR'i review et" yerine "PR diff'ini incele, her dosya için Türkçe yorum yaz, test coverage'ı kontrol et, eksikse test ekle" 2. **Acceptance criteria:** "Build geçmeli + 0 lint hatası + Türkçe commit" 3. **Stopping condition:** "Eğer 3 retry sonrası başarısız olursa dur ve raporla" ## 7. @ Mention Sistemi Detaylı ### @Files Belirli dosyaları AI bağlamına dahil eder: - @components/Header.tsx - @lib/auth-check.ts ### @Folders Tüm klasör dahil: - @src/components/ ### @Codebase Semantic repo search: - AI doğal dil sorgusu ile en alakalı dosyaları bulur - "Authentication mekanizması nasıl çalışıyor?" → ilgili 5-10 dosya bağlam olur - Cursor'un en güçlü yönlerinden biri ### @Docs External library dokümantasyon: - Settings > Features > Docs'da ekleyin (Next.js, React Query, Prisma, vb.) - Cursor doc'u indexler, bağlam olarak kullanır - "Next.js App Router'da middleware nasıl yazılır?" → resmi doc'tan cevap ### @Web Web search: - Composer'da @Web ile soru sor - Cursor web search yapar, sonuçları bağlama ekler - "Tailwind 4 yeni özellikleri ne?" — güncel cevap ### @Git - @Git diff: mevcut diff'i bağlama dahil et - @Git commit abc123: belirli commit - @Git branch main: branch karşılaştırma ### @Past Chats Önceki sohbetler bağlam olabilir: - Pratik: "Önceki Authentication tartışmasını hatırlıyor musun? Onun üzerine MFA ekleyelim" ## 8. Model Seçimi ### Mevcut Modeller (2026) ### Model Değiştirme - Composer/Chat'te model dropdown - Settings > Models > default model - Auto Mode: Cursor otomatik en uygunu seçer ### Türk Geliştiriciler için Model Önerisi - **Default:** Claude Sonnet 4.6 (Türkçe + hızlı + kaliteli) - **Mimari iş:** Claude Opus 4 - **Hızlı/ucuz:** Claude Haiku 4.5 ya da GPT-5 mini - **Reasoning:** o3 (matematik, algoritma) ## 9. Project Rules — Cursor'un CLAUDE.md'si ### .cursor/rules/*.mdc Her .mdc dosyası: - **frontmatter:** name, glob pattern (hangi dosyalarda aktif), description - **body:** Markdown ile kurallar Örnek dosyalar: - typescript.mdc: TypeScript kuralları, glob: "**/*.ts" - nextjs.mdc: Next.js App Router, glob: "src/app/**/*" - security.mdc: KVKK/güvenlik, glob: "**/*" - git.mdc: Commit mesajı, push politika ### Önerilen Project Rules %80"]},{"feature":"build.mdc","values":["tsc, eslint, build 0 hata"]},{"feature":"db.mdc","values":["Mongoose model HMR pattern, migration zorunlu"]}]'> ## 10. Privacy Mode ve KVKK ### Privacy Mode Etkisi - Cursor sunucularında hiçbir kod saklanmaz - Anthropic/OpenAI API'sine doğrudan iletilir (zero-retention) - Telemetry minimal - AI tab completion modeline kod hiç gitmez ### Business Tier Avantajları (KVKK) - Privacy Mode default + admin enforce - SAML SSO (Azure AD, Okta) - Audit log - Workspace yönetimi (kim hangi modeli kullanabilir) - DPA sözleşme - IP sahipliği netlik ## 11. MCP Entegrasyonu Cursor 2025 Q4'ten beri MCP destekler: ### MCP Server Ekleme Settings > MCP > Add new MCP server: - Name: github - Command: npx -y @modelcontextprotocol/server-github - Env: GITHUB_TOKEN=... Sonra Composer'da @MCP ile çağrılır. Veya AI doğrudan kullanır. ### Popüler MCP'ler - github: issue/PR yönetim - postgres: DB query - filesystem: belirli klasör erişimi - puppeteer: browser otomasyon - sentry: error tracking - linear: task yönetim ## 12. Terminal ve Debugging ### Terminal Cmd+J ile built-in terminal. AI ile entegre: - Hata çıktığında "Cursor: Debug with AI" link - Stack trace üzerine right-click → AI explanation ### Debugging VS Code'un debug protokolü tam korunmuş: - Breakpoint - Step over / into / out - Call stack - Variables - AI debug yardımı (bugs explain) ## 13. 12 Pratik Use-Case ### Use-Case 1: Yeni Repo Onboarding Cmd+I → "@Codebase Bu repo'nun ana mimarisini Türkçe özetle, dosya gezinti, tech stack, kurulum adımları" ### Use-Case 2: Component Migration Composer → "Tüm Class component'leri Function component'e migrate et, props'ları TypeScript ile type'la" ### Use-Case 3: Test Yazımı Cursor Tab edit sırasında otomatik test öner. Veya Composer → "@Files login.ts için Jest test'leri yaz" ### Use-Case 4: Bug Fix Hata mesajını seç → Cmd+K → "Bu hatayı düzelt". Cursor stack trace + ilgili dosyaları analiz eder. ### Use-Case 5: Refactor "@components/Button.tsx variant prop'u Tailwind 4 yeni token sistemine geç" ### Use-Case 6: Performance Optimization "@Codebase yavaş hangi component'ler? Lighthouse ile karşılaştır, optimization öner" ### Use-Case 7: Schema Migration "Mongoose User model'ine email_verified boolean field ekle, migration yaz" ### Use-Case 8: i18n Tamamlama "messages/tr.json ve messages/en.json eksik key'leri tespit et, Türkçe için akıcı çevirileri ekle" ### Use-Case 9: SEO Markup "@components/BlogPost'a JSON-LD Article schema ekle, generateMetadata güncelle" ### Use-Case 10: Documentation "@src/lib klasörü için Türkçe JSDoc yorumları ekle" ### Use-Case 11: Code Review (Agent Mode) Composer Agent → "Mevcut git diff'i review et, her değişikliğe Türkçe yorum yaz, security risk varsa işaretle" ### Use-Case 12: API Endpoint Oluşturma "@route src/app/api/learning/[id]/route.ts pattern'ında yeni endpoint oluştur — POST /api/users/[id]/verify" ## 14. İleri Düzey: Çoklu Editör Konfigürasyonu ### Multi-Root Workspace File > Add Folder to Workspace ile çoklu repo aynı pencerede. Composer her ikisinde de çalışır. ### Profiles Settings > Profiles ile ayrı profile'lar: - "Frontend" profili: React/Next.js extension'lar, Composer Default Claude Sonnet - "Backend" profili: Python, Postgres, Composer Default Opus - Cmd+Shift+P → Profile değiştir ### Workspace .vscode/settings.json Proje-özel ayarlar: - Default model - Privacy Mode enforce - Tab completion language whitelist ## 15. Sık Sorulanlar **Soru: Cursor mu, Claude Code mu?** Cursor: günlük UI editing, inline completion, multi-file refactor, görsel editör deneyimi. Claude Code: terminal-native agentik görev, multi-step task, MCP merkezi. Çoğu profesyonel için ikisi hibrit en üretken. Tek araç istersen Cursor (genel-amaçlı), agentik iş ağırlıklıysa Claude Code. **Soru: Cursor VS Code extension'larım çalışır mı?** Çoğunluk çalışır. Bazı extension'lar (Live Share, Remote-SSH) tam destekli. Microsoft-only extension'lar (C# debugger) sınırlı olabilir. **Soru: Türkçe arayüz var mı?** Hayır, Cursor sadece İngilizce. Ama AI prompt'larda Türkçe akıcı kullanabilirsiniz. **Soru: Cursor'a API key ekleyebilir miyim?** Evet, Settings > Models > kendi OpenAI / Anthropic / Google API key ekleyin. Pro abonelik yerine kullanılabilir, yalnızca model erişimi için. **Soru: Cursor offline çalışır mı?** Hayır, AI özellikler için internet gerek. VS Code temel özellikleri (editing, debug) offline çalışır. **Soru: Cursor Tab'ı kapatabilir miyim?** Evet. Settings > Cursor Tab > Disable. Veya Esc ile geçici reddet. **Soru: Background Agent ne kadar zaman alır?** Görev karmaşıklığına göre 5 dakika - 1 saat. Karmaşık migration için 30-45 dakika tipik. Composer Agent panel'inde progress görünür. **Soru: Cursor'da Türk hukuk / Türk muhasebe için özel destek var mı?** Direkt değil ama @Docs ile Türk muhasebe (TFRS) PDF'lerini dahil edebilirsiniz. Veya custom Project Rules yazarak modele Türk muhasebe kurallarını öğretebilirsiniz. **Soru: Cursor'da AI üzerinden git history araştırabilir miyim?** Evet, @Git mention ile. "Bu fonksiyonun son 5 commit'ini inceleyip neden değişti açıkla" gibi. **Soru: Pro tier'de hızlı premium istek tükenirse?** Yavaş istekler (sınırsız) devreye girer — model bazen 30-60 sn gecikme yapabilir. Veya kişisel API key ile devam edebilirsiniz. ## 16. Sonuç ve İlk 30 Dakika **3 ana çıkarım:** 1. **Cursor, AI-first IDE'nin altın standardıdır.** VS Code workflow + AI özellikler — geçiş sürtünmesiz. 2. **Composer + Cursor Tab + Cursor Agent üçlüsü** kıdemli mühendis verimliliğini 2-3x artırır. 3. **Türk geliştiriciler için** Claude Sonnet 4.6 default + Project Rules ile %80 senaryoda yeterli. **İlk 30 dakika önerilen adımlar:** 1. cursor.com'dan indir, kur, VS Code ayarlarını import et 2. Bir mevcut projede aç 3. **Tab ile basit tab completion dene** (5 dk) 4. **Cmd+K ile inline edit dene** (5 dk) 5. **Cmd+I ile Composer aç, basit görev ver** (10 dk) 6. **.cursor/rules/ klasörüne general.mdc oluştur** (5 dk) 7. **Settings > Privacy Mode** ENABLE et 8. **Pro abonelik düşün** ($20/ay, sınırsız Tab kritik) **İlk hafta için:** - Project Rules'unu projenize özelleştir - 2-3 favori @ mention pattern öğren - Composer Agent ile 1 multi-step görev dene - Model değiştirip kıyasla (Claude Sonnet vs GPT-5) **İlk ay için:** - MCP server bağla (github, postgres en faydalı) - Ekip ile Project Rules paylaş - Custom slash command/rule kütüphanesi - Business tier düşün (kurumsal KVKK)