# Catching Hallucination and Verifying Sources

> Source: https://sukruyusufkaya.com/en/learn/claude-ustaligi/halusinasyon-kaynak-dogrulama
> Updated: 2026-05-11T13:48:34.202Z
> Category: Claude Ustalığı
> Module: 6. Data Analysis and Research
**TLDR:** You can't eliminate hallucination but you can catch it. Systematize verification of Claude output with 6 techniques.

# 6 Doğrulama Tekniği

### 1) RAG: bilgi tabanına bağla

Claude'un sadece sağladığın belgelerden cevap vermesini iste. Modül 11'de detaylı.

### 2) Self-citation

Her iddianın yanına kaynak alıntısı ve sayfa numarası iste. Boş alıntı = boş iddia.

### 3) Belirsizlik etiketi

"Emin değilsen 'belirsiz' yaz" tek satırı çok çalışır. Yine de gerekirse "kaynak yok" alanını boş bırakmasını iste.

### 4) Çapraz kontrol — başka model

Claude'un cevabını **başka bir LLM'e** doğrulattır. Anlaşmazlık olursa öncelik insan kontrolünde.

### 5) Programatik kontrol

Tarih, sayı, formül için kod yaz; sonucu ham veriden teyit et. Asla model çıktısına 'düz inan'.

### 6) Insan moderasyon eşiği

Düşük güvenli iddialar (confidence < 0.7) otomatik insana git. Yüksek güvenli ama kritik iddialar da örnekleme bazında.

```text
<rules>
- Her iddiaya 0.0-1.0 confidence ekle.
- Kaynak alıntısı yoksa confidence 0.5'i geçmesin.
- Tarih, sayı, alıntı içeren iddiada kaynak zorunludur.
- Bilmiyorsan: {"answer": "bilmiyorum", "needs_lookup": [...]}.
</rules>

<output_schema>
{
  "answer": "...",
  "claims": [
    {"text":"...", "confidence": 0.0-1.0, "source": {"url":"...", "quote":"..."}}
  ],
  "needs_human_review": false
}
</output_schema>
```

### Hallüsinasyon işaretleri
- Spesifik istatistik, kaynak yok
- Çok rahat verilmiş niş alıntı
- Gerçek olduğu iddia edilen URL parçaları
- "[Yazar adı, Yıl]" gibi otomatik atıf görünümlü ama doğrulanamaz pasajlar
- Yer / şirket / tarih kombinasyonlarında küçük tutarsızlık

---

### Sağlıklı belirsizlik işaretleri
- "Bilmiyorum"
- "Doğrulanması gereken"
- Confidence < 0.7
- "Kaynak: yok" + boş alıntı
- "Bu konuda eğitim verim sınırlı"

**Boşluk doldurma egzersizi (text):**
```text
Hallüsinasyonu sıfırlayamazsın ama _____ . Modeli sadece senin verdiğin belgelere bağlamak _____ olarak adlandırılır. Düşük güvenli iddiaları otomatik _____ moderasyonuna yolla.
```

> ✋ Kontrol noktası: `q-605-mc1`

> 📝 İlgili quiz: `module-6-final`